Xét xử luận tội Trump - chặng đường dài phía trước của các dân biểu Cộng Hòa

Translated from The New York Times's article And Then There Were 9: The Road Ahead for Pro-Impeachment House Republicans By Catie Edmondson, Reid J. Epstein, on 27-09-2021, 00:00:00

Mười dân biểu Cộng Hòa từng bỏ phiếu luận tội Trump đang bị áp lực từ các cử tri và đối thủ do chính cựu tổng thống Trump đề cử. Cho tới thời điểm hiện tại, chỉ có một dân biểu tuyên bố không tái tranh cử.

WASHINGTON - Trong lúc đại biểu Anthony Gonzalez bang Ohio dự tính con đường chính trị tương lai của mình, trước mát ông là một cuộc tranh cử sơ bộ khốc liệt chống lại đối thủ đã từng được Trump chống lưng nhằm nắm lấy cơ hội quay lại cuộc họp kín đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện do phe Trump áp đảo. Trong một thông báo đau đớn vào tuần trước, ông nói rằng sẽ không tiếp tục nhiệm kì thứ ba của mình, để lại chín dân biểu Cộng Hòa tiếp tục chiến đấu giữ vững chiếc ghế của mình tại Quốc Hội sau khi bỏ phiếu luận tội cựu Tổng thống Donald J. Trump sau cuộc tấn công ngày 6 tháng 1 vào Điện Capitol. Mỗi người đều phải đối mặt với một đấu trường chính trị đầy xảo trá, gồm: lời thề của Trump sẽ trả thù những ai đã phản bội ông, những người đã từng cùng phe với ông và được ông nâng đỡ, và cả những lời đe doạ bạo lực từ những cử tri bị xúc phạm cho rằng họ đã bất trung với cựu tổng thống. "Một tên đã bỏ cuộc, giờ còn 9 tên nữa!" Cựu tổng thổng Trump hò hét hôm thứ 6. Sau đây tình hình hiện tại của chín đại biểu còn lại: Nhóm cự tuyệt Trump mạnh mẽ Liz Cheney, bang Wyoming Là một trong những đảng viên Cộng Hòa tại Hạ Viện nhiệt tình ủng hộ việc bỏ phiếu luận tội ông Trump nhất, bà Cheney đã hứng thẳng toàn bộ cơn thịnh nộ của Trump. Tuần trước, ông Trump đã đề cử Harriet Hageman là đối thủ của bà Cheney nhằm thu hẹp chiến trường. Bà Hageman là cựu thành viên Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa và là ứng cử viên năm 2018 cho chức thống đốc ở Wyoming. Những cộng sự trước đây của ông Trump đang gấp rút đẩy mạnh chiến dịch đang manh nha của bà Hageman và thuyết phục các cử tri khác từ bỏ cuộc đua cùng bà Cheney. Bà Cheney vẫn cương quyết chỉ trích cựu tổng thống Trump và cho rằng việc ông từ chối kết quả cuộc bầu cử năm 2020 là mối đe dọa cho nền dân chủ và thách thức ông cùng đồng minh “cứ chiến đi.” Bà Cheney nói với các phóng viên: “Nếu Harriet muốn có phiếu từ những đồng minh, tôi muốn lưu ý rằng họ cũng chính là những người đã đưa thông tin sai lệch cho hàng triệu người Mỹ về cuộc bầu cử năm 2020.” Adam Kinzinger, bang Illinois Trong 10 dân biểu Cộng Hòa ủng hộ luận tội Trump, không ai có hồ sơ ưu tú hơn hơn ông Kinzinger, một chính trị gia phe bảo thủ đã đảm nhiệm sáu nhiệm kỳ đại diện một phần ngoại ô và nông thôn ở miền Bắc và miền Trung Illinois. Ông đã thành lập một ủy ban chính trị và trở thành người chống Trump thường xuyên có mặt trên truyền hình cáp và mạng xã hội kể từ cuộc bạo loạn ở điện Capitol. Ông Kinzinger vẫn chưa chính thức công bố sẽ tái ứng cử năm 2022. Cơ quan lập pháp Illinois do đảng Dân chủ kiểm soát có vẻ như đang vẽ lại sơ đồ khu vực này, khiến đảng Cộng hòa khó có cơ hội chiến thắng hơn. Gần chục thành viên đảng Cộng Hòa đang tranh nhau gây khó dễ cho ông Kinzinger, bao gồm bà Catalina Lauf - một cựu quan chức làm việc trong Bộ Thương mại dưới thời ông Trump, và là người đứng thứ ba trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa ở một khu vực bầu cử lận cận vào năm ngoái. Tính tới thời điểm hiện tại, bà Lauf đang được dân biểu Madison Cawthorn của bang North Carolina ủng hộ nhiệt liệt. Dân biểu Cawthor là một trong những người đặc biệt thường xuyên cung cấp thông tin sai lệch nhằm ủng hộ tổng thống Trump trong Quốc hội. Peter Meijer, bang Michigan Ông Meijer - người kế thừa chuỗi cửa hàng tạp hóa và là một cựu chiến binh trong chiến tranh Iraq. Ông tham gia luận tội ông Trump khi mới vào Quốc hội được hai tuần. Từ khi đó, ông luôn cảnh báo mối nguy hiểm khi phát tán lời nói dối rằng cuộc bầu cử đã bị đánh cắp. Ông cũng thẳng thắn về những lời đe dọa mà ông và những người khác, như ông Gonzalez, đang gặp phải vì đã giữ vững lập trường. Tại một sự kiện hè vừa qua, một người phụ nữ đã nói với ông rằng ông sẽ sớm bị bắt giữ vì tội phản quốc và đưa ra trước tòa án quân đội, có thể là để xử bắn. Ông Trump vẫn chưa quyết định ai sẽ là đối thủ của ông Meijer. Meijer là một thành viên đương nhiệm khá nặng kí. Mặc dù cựu tổng thống đã thắng sát sao quận Tây Michigan, Meijer vẫn nổi trội hơn hẳn ông Trump. Đặc trưng các cử tri khu vực này là thường xuyên bầu cho cử tri độc lập. Họ đã từng bầu cho Justin Amash, một đảng viên Cộng Hòa nay đã theo chủ nghĩa Tự do. Nhóm ôn hoà can đảm John Katko của tiểu bang New York Thương hiệu chính trị ôn hoà đã giúp Katko ở lại Washington suốt bốn nhiệm kì mặc dù vị trí lâu năm của ông luôn là mục tiêu của đảng Dân chủ. Ông nói mình sẽ tái tranh cử năm 2022. Vào năm 2022, mối đe dọa đáng gờm với Katko có thể là từ chính cánh hữu. Ông Trump vẫn chưa chính thức chọn gương mặt đại diện cho cuộc bầu cử sơ bộ nhưng vào tháng 6, ông đã viết cho các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa New York thể hiện sự phấn khích của mình và thề: “Katko sẽ không thắng nữa đâu.” Không hề có ý định lùi bước, ông Katko nói với tờ The Syracuse Post-Standard rằng Trump không nên làm lãnh đạo của đảng Cộng hòa. “Mọi chuyện sẽ suôn sẻ hơn nếu tôi không bỏ phiếu luận tội ông ta, nhưng tôi đã làm vậy vì đó là điều nên làm." Ông Katko, một đảng viên Cộng hoà cao cấp trong Ban An ninh Nội địa được cử ra đàm phán với đảng Dân chủ về phạm vi và cấu trúc của một hội đồng lưỡng đảng để điều tra về đợt tấn công ngày 6 tháng 1. Tuy nhiên lãnh đạo đảng Cộng hoà Kevin McCarthy của California đã bác bỏ một thoả hiệp được ông Katko tán thành do nó bỏ qua việc xem xét các hành động bạo lực chính trị liên quan đến cánh tả. Fred Upton, bang Michigan Ông Upton là một đại biểu lâu năm đại diện cho một quận nằm phía Tây Nam của Michigan. Năm nay là nhiệm kỳ thứ 18 của ông, mặc dù tỷ lệ trúng cử của ông đang giảm dần theo từng năm trong những năm gần đây. Nếu ông tái tranh cử vào năm 2022, ông sẽ phải đối mặt với Steve Cara, đối thủ chính được ông Trump đề cử. Cara cũng là một đại biểu nhiệm kỳ đầu đã đẩy mạnh việc xem xét kiểm lại kết qủa phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 2020. Một phát ngôn viên cho biết ông Upton sẽ duy trì thông lệ công bố quyết định chính thức của mình vào chính năm diễn ra bầu cử. Là một người bạn lâu năm của tổng thống Biden, ông Upton trong nhiều năm đã tự hào rằng ông rất thiện ý và sẵn sàng làm việc với đồng nghiệp từ mọi phía. Ông Upton tuyên bố rằng ông sẽ bỏ phiếu ủng hộ luận tội sau khi ông Trump tự cho rằng phát biểu của mình ở cuộc biểu tình ngày 6 tháng 1 bên ngoài điện Capitol là “hoàn toàn hợp lý.” Nhóm chống đối nằm im thở khẽ Jaime Herrera Beutler, bang Washington Bà Herrera Beutler đột nhiên toả sáng trong quá trình luận tội lần thứ hai của ông Trump. Bà tiết lộ rằng lãnh đạo đảng Cộng hoà McCarthy đã nói với bà rằng ông Trump đã ủng hộ và đứng về phía đám đông nổi loạn trong một cuộc điện thoại với ông McCarthy ngay khi cuộc bạo loạn ở điện Capitol đang diễn ra. Kể từ đó, bà Herrera Beutler vẫn chưa lên tiếng về vai trò của mình trong quá trình tố tụng và quyết định về lá phiếu luận tội của mình cho Trump. Một phát ngôn viên trong chiến dịch tranh cử xác nhận rằng bà có kế hoạch tái tranh cử. Bà phải đối mặt với một thách thức được cho là khó nhằn mà ông Trump đã đề cử: Joe Kent, một cựu sĩ quan Lực lượng Đặc biệt của Quân đội. Vợ của ông, Shannon Kent, là một sĩ quan Hải quân nhỏ và cũng làm việc gần gũi với Cơ quan An ninh Quốc gia. Vào năm 2019, bà đã bị giết bởi một kẻ đánh bom liều chết khi đang thực hiện nhiệm vụ chống khủng bố ở Syria. Ông Kent dự định sẽ phát biểu tại một cuộc biểu tình ở Washington vào thứ Bảy để ủng hộ các bị cáo bị buộc tội liên quan đến vụ tấn công Capitol. Dan Newhouse, bang Washington Ông Newhouse là đại biểu của một quận an toàn với đảng Cộng hoà ở trung tâm Washington. Ông Trump từng nắm vùng này với số điểm dẫn 18%. Tuy nhiên, hệ thống bầu cử sơ bộ mở của bang Washington (hai ứng cử viên đứng đầu từ bất kỳ đảng nào sẽ được đề bạt trong cuộc tổng bầu cử) cho phép cả ông và bà Herrera Beutler quảng bá trong phạm vi cử tri lớn hơn so với một số ứng cử viên đảng Cộng hoà từ các bang khác.

Ông Newhouse đang vận động cho cuộc tái tranh cử như thể việc bỏ phiếu luận tội chưa hề xảy ra, cá cược rằng các cử tri sẽ thưởng công cho sự tận tuỵ của ông với vấn nạn cháy rừng đang hoành hành khắp vùng Tây Bắc Thái Bình Dương vào mùa hè này và với khả năng đảm bảo tài trợ liên bang cho các sở cảnh sát. Người nổi bật nhất trong số các đối thủ đã được công bố của đảng Cộng hoà là Loren Culp, cựu cảnh sát trường duy nhất điều hành sở cảnh sát một người và cũng là ứng cử viên Cộng hoà đã đối đầu thống đốc Jay Inslee vào năm ngoái. Ông Culp đã thua hơn nửa triệu phiếu bầu, sau đó từ chối thừa nhận kết quả và cho rằng đã có sự gian lận khiến ông thua cuộc bầu cử. David G. Valadao, bang California Quận của ông Valadao ở Thung lũng San Joaquin hơi khó để định rõ đặc điểm chính trị nếu ta dựa vào các thành tích của ông. Ông đã giành chiến thắng vào năm 2012 và năm 2016 mặc cho các ứng cử viên tổng thống thuộc đảng Dân chủ đã thắng với khoảng cách lên đến hai con số. Vào năm 2018, ông đã thua chỉ với ít hơn 1000 phiếu bầu ngay giữa một làn sóng bầu cử ủng hộ đảng Dân chủ. Ông giành lại được vị trí của mình vào năm ngoái ngay cả khi ông Biden dẫn trước 11 điểm ở ngay chính quận này. Rõ ràng việc ông Valadao sống sót được trong một quận đỏng đảnh được đảng Cộng hoà coi là quan trọng trong công cuộc giành lại vị trí áp đảo ở Hạ viện. Có thể vì vậy mà ông McCarthy (hiện là một đồng minh có tiếng của Trump) đã giúp ông Valadao gây quỹ mặc cho việc ông Valadao đã bỏ phiếu ủng hộ luận tội Trump. Về phần mình, ông Valadao luôn là một lá phiếu tin cậy của đảng Cộng hoà trong Hạ viện ngay cả sau khi ông ủng hộ việc luận tội. Ông cũng ít khi đề cập điều này trong những tháng sau đó, ngoại trừ việc bỏ phiếu ủng hộ Uỷ ban 6/1 lận đận của ông Katko. Nhưng ông cũng có những động thái khẳng định lòng đoàn kết với các đảng viên đảng Cộng hoà ủng hộ luận tội khác. Ông đã góp mặt trong một buổi gây quỹ cho ông Newhouse và quyên góp cho tám người khác, ngoại trừ bà Cheney, người thuộc Uỷ ban hành động chính trị đã quyên góp $5,000 cho ông Valadao. Ông chỉ đối mặt với các đối thủ yếu thế cho đến thời điểm hiện tại: Đối thủ chính của ông đã thua trong cuộc bầu cử Quốc hội sơ bộ phía đảng Cộng hoà vào năm ngoái ở New Mexico. Trên một cuộc điện thoại phỏng vấn, ông Valadao tỏ ra không hứng thú với việc thảo luận về mối quan hệ của ông với cựu tổng thống. Ông nói: “Tôi có giám đốc truyền thông đó. Chúc một ngày tốt lành nhé, tạm biệt.” Giám đốc truyền thông củaông đã từ chối phải hồi các câu hỏi. Tom Rice, bang South Carolina Ông Rice là người gây ngạc nhiên nhất trong tất cả 10 lá phiếu của đảng viên Cộng hoà ủng hộ quá trình luận tội. Ông là một người bảo thủ chưa bao giờ lên tiếng chống lại ông Trump đến thời điểm đó. Các cử tri của ông thuộc vùng đông bắc South Carolina đã bị sốc trước hành động này và kết quả là hàng chục đảng viên Cộng hoà đang nhắm đến chiếc ghế của ông. Những người này gồm một cựu quan chức từng làm việc dưới chính quyền Trump và một số ứng cử viên khác đã tuyên bố sẽ không bỏ phiếu chứng nhận chiến thắng của ông Biden. Trường hợp của ông Rice là một phép thử thuần tuý về độ ảnh hưởng lâu dài của ông Trump với đảng của mình. Ông vẫn chưa đụng độ gì với cựu tổng thống hay các lãnh đạo đảng Cộng hoà về những vấn đề khác. Tuy vậy, lá phiếu ủng hộ việc luận tội của ông sẽ không bị lãng quên bởi đối thủ chính của ông, nhóm cốt cán trong đảng của Trump, và chính ông Trump. Trong một bài phỏng vấn của tờ The Washington Post vào tháng 6, ông Rice đã đùa rằng: "Người bỏ phiếu theo Trump hầu hết 99% được gọi là gì? Một kẻ phản bội.”


Người dịch: Phuong Anh & An Nguyen

Biên tập: Ren Dinh