Vaccine COVID-19 không là nguyên nhân làm số ca tử vong tăng lên

Translated from Politifact's article No, COVID-19 vaccines aren’t responsible for an increase in deaths

By Madison Czopek, Jeff Cercone, on 10-02-2022, 12:00:00

Bloggers đăng bài trong ngày 4 Tháng Hai, 2022:

Vaccine COVID-19 làm tăng 40% số ca tử vong, theo xác nhận của một công ty bảo hiểm.

Không, vaccine COVID-19 không phải nguyên nhân của sự gia tăng ca tử vong. Nếu bạn không có nhiều thời gian CEO OneAmerica Scott Davison cho biết, theo thông tin của ngành bảo hiểm nhân thọ, tỉ lệ tử vong trong độ tuổi lao động tăng 40% so với trước đại dịch. Cộng đồng mạng đổ thừa rằng chính vaccine, chứ không phải COVID-19, góp phần gây tăng tỉ lệ tử vong. Nghiên cứu chỉ ra COVID-19 có liên quan đến sự gia tăng các ca tử vong. Không có bằng chứng vaccine là nguyên nhân gây ra sự gia tăng này. Cuối năm 2021, OneAmerica, một công ty bảo hiểm nhân thọ tại Indiana, chia sẻ thông tin về cách đại dịch tác động lên ngành bảo hiểm nhân thọ và tai nạn. OneAmerica CEO Scott Davison phát biểu vào Tháng Mười Hai: “Chúng tôi đang phải chứng kiến tỉ lệ tử vong cao nhất trong lịch sử của ngành - không chỉ ở OneAmerica, các số liệu đều nhất quán ở mọi công ty”. “Điều chúng tôi vừa mới thấy ở quý III - và đang tiếp tục kéo dài đến quý IV - là tỉ lệ tử vong tăng 40% so với trước đại dịch.” Davison không cung cấp chi tiết về yếu tố cụ thể mà ông tin là đã gây gia tăng số ca tử vong, nhưng điều đó không thể ngăn sự suy đoán đầy hoài nghi về vaccine trên blog, TV và mạng xã hội Một blog ngày 4/2 giật tít “Các công ty bảo hiểm nhân thọ khổ sở khi ngành công nghiệp mai táng nở rộ vào năm 2021, sau khi vaccine COVID-19 được phân phối rộng rãi.” Charlie Kirk, chủ tịch và đồng sáng lập tổ chức Turning Point USA, gợi ý rằng vaccine là nguyên nhân gốc rễ khi phát biểu với phóng viên Fox News Tucker Carlson vào 7/2: “Một số người phỏng đoán, ‘Liệu điều này có liên quan gì đến chiến lược tiêm chủng cộng đồng chúng ta đã thực hiện không?’" Một người trên Facebook chia sẻ ảnh chụp màn hình từ chương trình của Carlson về các số liệu OneAmerica, viết hôm 8/2: “Không phải do C-[biểu tượng virus]” Bài đăng đã bị cảnh cáo khi Facebook nỗ lực chiến đấu với tin giả và thông tin sai lệch trên Bảng tin của họ. Không có bằng chứng về việc vaccine COVID-19 đáng bị đổ lỗi khi số ca tử vong tăng năm 2021.

Suy đoán vaccine COVID-19 gây tăng tỉ lệ tử vong của OneAmerica đã bị vạch trần bởi thông tấn xã Associated Press và nhiều người khác. PolitiFact và các tổ chức đối soát sự thật liên tục nhận thấy không có cơ sở nào để tuyên bố vaccine COVID-19 gây ra hàng ngàn cái chết. Nghiên cứu chỉ ra COVID-19 có trách nhiệm với gia tăng số ca tử vong. Vậy điều gì làm tăng tỉ lệ tử vong? Những bài đăng trên Instagram Đăng tải vào 29 tháng Một, 2022 trên Instagram Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cuối cùng cũng thừa nhận test xét nghiệm COVID-19 của họ không thể phân biệt được virus này và cúm mùa. Trong một Hội nghị trực tuyến vào tháng Mười hai, ông Davison nói rằng tăng 10% số ca tử vong sẽ là thảm kịch mà 200 năm mới có một lần, “nên chưa nghe đến 40% bao giờ”. “Các số liệu chỉ ra, những ca tử vong được báo cáo là do COVID đã bỏ qua rất nhiều thương vong trên thực tế ở những người trong độ tuổi lao động kể từ đại dịch", ông cho biết. “Không phải chứng tử nào cũng ghi do COVID, nhưng con số tử vong tăng rất cao.” Ông Davison giải thích ý ông không phải muốn nói số ca tử vong do COVID-19 bị thống kê thiếu, mà là nhấn mạnh COVID-19 có thể gián tiếp gây ra những cái chết khác. Ví dụ, một người nhiễm virus và hồi phục, nhưng sau đó qua đời do biến chứng của những bệnh mắc phải sau đó do hệ miễn dịch đã suy yếu. (Tuy vậy, đa số chuyên gia thật sự nghĩ rằng tử vong do COVID-19 dễ bị thống kê thiếu hơn là thống kê quá mức.) Catherine Theroux, phát ngôn viên của LIMRA, một nhóm nghiên cứu tác động của đại dịch lên bồi thường bảo hiểm nhân thọ, cho biết họ đã nghiên cứu những ca tử vong do COVID-19 và những ca tử vong vượt mức bình thường, và “rõ ràng sự gia tăng mà chúng tôi tìm thấy là do COVID.” Theo Jeff Lancashire, phát ngôn viên của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Bệnh, suốt cả năm, số ca tử vong tăng lên so với cùng thời điểm trước đại dịch. Trong suốt đại dịch, Lancashire cho biết “các tháng tử vong đỉnh điểm” là tháng Mười hai năm 2020 đến tháng Một năm 2021 và tháng Tám đến tháng Chín năm 2021. Đỉnh điểm tử vong do COVID-19 ở các tháng này có thể do “sự xuất hiện của các biến chủng mới”. (Dữ liệu - nhất là các số liệu mới nhất - “chỉ tạm thời và dễ thay đổi”).

Lancashire lưu ý bởi vì COVID-19 là nguyên nhân hàng đầu cho sự thiệt mạng của người Mỹ ở mọi độ tuổi, bệnh này cũng là yếu tố nguy cơ gây tử vong. Davison của OneAmerica lấy số liệu tăng 40% từ quý III, gồm tháng Bảy đến tháng Chín và do đó, khớp với đỉnh tử vong thứ hai của CDC. Theo Theroux, có thể COVID-19 góp phần gián tiếp làm tăng tử vong: “Số liệu ca tử vong tăng quá mức được ghi nhận trong đại dịch có thể do COVID gián tiếp gây ra, đa phần vì điều trị y tế và/hoặc tầm soát sức khỏe định kì bị chậm trễ.” Nhưng bà cũng cho rằng “hoàn toàn không có bằng chứng” về việc vaccine COVID-19 liên quan đến tăng ca tử vong. Kết luận của chúng tôi Có nhiều bài viết gợi ý sự tăng 40% số ca tử vong theo khẳng định của một công ty bảo hiểm nhân thọ là do vaccine COVID-19, không phải virus. Nhưng nghiên cứu đã chỉ ra COVID-19 chịu trách nhiệm, cả trực tiếp và gián tiếp. Không có bằng chứng vaccine có lỗi. Chúng tôi đánh giá tuyên bố này SAI.

Người dịch: Nguyen Quynh

Biên tập: Chau Tran