Phá thai bằng thuốc là gì và làm sao mua thuốc phá thai

Translated from The NYT's article https://www.nytimes.com/2022/05/09/upshot/abortion-pills-medication-roe-v-wade.html


By Claire Cain Miller and Margot Sanger-Katz, on 09-05-2022


Thuốc phá thai được dùng trong phần lớn các ca phá thai ở nước ngoài. Phương pháp này cũng được dùng trong khoảng một nửa số ca phá thai hợp pháp ở Mỹ. Trong tương lai, phá thai bằng thuốc có thể được dùng nhiều để thực hiện phá thai bất hợp pháp.

Phá thai bằng thuốc được nhận định là an toàn giống như các loại phẫu thuật phá thai bởi bác sĩ ở phòng khám.

Credit… Meridith Kohut cho tờ The New York Times.


Tỉ lệ người dùng thuốc để chấm dứt thai kỳ đang dần tăng trong các ca phá thai ở Mỹ, dù hợp pháp hay không. Nếu Toà án tối cao lật ngược đạo luật Roe v. Wade như dự đoán, thuốc phá thai sẽ đóng vai trò lớn hơn trong tương lai, đặc biệt với những người phụ nữ không còn cơ hội đến những phòng khám phá thai.


Thuốc phá thai là gì?

Nó là một loại thuốc mà phụ nữ có thể sử dụng tại nhà, một phương pháp dần được sử dụng nhiều hơn trên khắp thế giới.


Ở Mỹ, các phương pháp được chấp nhận gồm có hai loại thuốc. Loại thứ nhất, mifepristone, sẽ chặn loại hooc môn progesterone cần thiết cho thai kì tiếp tục. Loại thứ hai, misoprostol, sẽ tăng co bóp tử cung.


Khi nào thì có thể sử dụng chúng?

Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cho phép sử dụng thuốc phá thai cho tới khi thai nghén được 10 tuần tuổi.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố thuốc vẫn được dùng cho tới khi thai được 12 tuần, hoặc sau 12 tuần nếu ở phòng mạch y tế.


Nó có hiệu quả và an toàn không?

Câu trả lời là có cho cả hai.

Trong các bài nghiên cứu tại Hoa Kì, sự kết hợp của cả hai loại thuốc có kết quả là phá thai thành công hơn 99 phần trăm bệnh nhân, và an toàn như các phương pháp phá thai truyền thống bởi bác sĩ tại các phòng mạch. Một số nghiên cứu cũng tìm thấy rằng phá thai bằng thuốc có tỉ lệ ảnh hưởng xấu thấp, và một nghiên cứu Lancet gần đây cho thấy đa số các bệnh nhân hài lòng với kết quả https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2667193X22000175. Những ca minh chứng trên toàn thế giới cho thấy rằng thuốc phá thai an toàn với cả những phụ nữ không có bác sĩ để chẩn đoán cho họ.

“Một số người vẫn cho rằng chúng ta đang bàn về một biện pháp nguy hiểm và chỉ dùng khi tuyệt vọng, nhưng thông tin về thuốc đang ngày càng phổ biến,” giáo sư Abigail R.A. Aiken tại đại học Texas ở Austin chia sẻ. Cô cũng là người dẫn đầu nhóm nghiên cứu tại trường về phá thai bằng thuốc.


Ai thường dùng biện pháp này?

Khoảng một nửa số người phá thai hợp pháp tại Mỹ đã sử dụng thuốc (và ¾ số người ở châu Âu). Trong thời đại dịch, phá thai bằng thuốc trở nên phổ biến hơn vì bệnh nhân thường muốn tránh đến phòng khám trực tiếp, và sự thay đổi về luật liên bang làm cho việc mua thuốc trực tuyến dễ dàng hơn.

Thường thì lựa chọn sẽ theo ý kiến của bệnh nhân, giáo sư Maria Isabel Rodriguez chia sẻ. Cô là một giáo sư về sản phụ tại trường đại học Oregon Health and Sciences, và đã thực hiện nghiên cứu trên phá thai và lựa chọn các chính sách hợp lý. “Một vài người thích phẫu thuật hơn, vì mọi thứ sẽ kết thúc nhanh và bệnh nhân sẽ được gây mê, nên mọi thứ sẽ kết thúc trong khoảng thời gian nhất định,” cô nói. “Dùng thuốc thì sẽ riêng tư hơn, và một số muốn thực hiện phá thai tại nhà, một số lại nói nó cảm thấy tự nhiên hơn với họ, và cũng có nhiều người cho rằng nó dễ dàng chấp nhận mất mát hơn.

Phá thai bằng thuốc cũng được dùng một cách bất hợp pháp bởi người sống ở những nơi không hợp pháp hoá việc phá thai, hay những người không thể đến phòng khám. Tại Mỹ, có bằng chứng cho thấy tỉ lệ phá thai thực tế cao hơn so với số liệu chính thức được báo cáo bởi các bác sĩ, vì nhiều người đặt thuốc trên mạng. Tỉ lệ phá thai vô hình đó có thể sẽ tăng dần nếu các bang tiến hành cấm phá thai - và các luật cấm sẽ áp dụng với cả phá thai bằng thuốc hay phẫu thuật.


Ai là người kê đơn thuốc?

Những bác sĩ với chứng chỉ đặc biệt được FDA cấp.

Nhưng gần đây, luật đã thay đổi và cho phép không cần khám trực tiếp. Đó có nghĩa là có nhiều nhà cung cấp thuốc phá thai từ xa hơn. Bác sĩ và bệnh nhân gặp qua mạng, và bác sĩ sẽ gửi thuốc đến tận nhà bệnh nhân qua bưu điện. (Vài nhà thuốc địa phương cũng bắt đầu được cấp chứng chỉ để bán thuốc, nhưng vẫn chưa phổ biến.)

Vài start-up chuyên về mua bán thuốc từ xa, như Hey Jane và Just the Pill, đã bắt đầu cung cấp dịch vụ này ở những bang hợp pháp. Nhưng 19 bang vẫn cấm đơn thuốc cung cấp từ xa và được gửi qua bưu điện. Ở những khu vực đó, bệnh nhân vẫn cần phải gặp bác sĩ trực tiếp để nhận đơn thuốc. Có vài bang không cho phép dùng thuốc để phá thai sau một khoảng thời gian thai kỳ nhất định.


Những lệnh hạn chế phá thai có thể thông qua trong tương lai ảnh hưởng phá thai bằng thuốc như thế nào?

Nếu phiên toà Roe bị thay đổi, gần nửa số bang được cho rằng sẽ cấm toàn bộ các biện pháp phá thai. Những lệnh đó sẽ ảnh hưởng tới tất cả các cách thức phá thai, gồm cả cách bằng phẫu thuật và bằng thuốc.


Vậy còn thuốc từ nước ngoài thì sao?

Nhà thuốc trên mạng từ nước ngoài vẫn bán các loại thuốc đó. Một tổ chức tên Aid Access cung cấp cho phụ nữ từ cả 50 bang lời khuyên và các đơn thuốc từ châu Âu, rồi sẽ gửi thuốc từ Ấn Độ. Những kênh ngoài luật pháp này đang dần trở nên phổ biến khi phá thai dần trở nên khó tiếp cận hơn ở một số bang. Sau khi Texas thông qua một luật vào tháng 9 cấm phá thai sau tầm sáu tuần, những câu hỏi cho Aid Access về thuốc phá thai tăng gấp 3 lần.

FDA đã yêu cầu những nhóm này dừng bán những loại thuốc này ở Mỹ, với lí do chúng đang phạm vào những quá trình kiểm tra an toàn thuốc của Mỹ. Nhưng những nhà nghiên cứu phân tích những loại thuốc trong phòng thí nghiệm đã thấy rằng thuốc từ các dịch vụ này đa số là đáng tin cậy.

Loại thuốc thứ hai trong hai loại thuốc chính thức, misorpostol, cũng có thể dừng một thai nghén nếu dùng một mình. Nó có tỉ lệ thành công vào khoảng 80 phần trăm, nhưng đôi lúc phải uống hơn một lần. Thuốc này cũng được dùng để chữa loét, và được bán ở nhiều nước không cần kê đơn, chẳng hạn như Mexico. Nhưng biện pháp được FDA thông qua ở Mỹ là phải dùng cả hai.


Thuốc từ nước ngoài có hợp pháp không?

Không. Nó là bất hợp pháp để bán thuốc kê đơn ở Mỹ và không có đơn thuốc từ một bác sĩ có bằng phép ở Mỹ. Nhưng việc áp đặt luật trên nhà bán ở nước ngoài không phổ biến, kể cả trên những đơn hàng của các loại thuốc khác từ nước ngoài vào Mỹ. Và việc mua bán cũng khó ngăn chặn vì những đơn thuốc gửi không được đánh dấu trên các bưu phẩm.

“Vì tôi không ở đó, nên sẽ không có rủi ro pháp lý nào,” giáo sư Rebecca Gomperts nhận xét. Nhà vật lý học người Hà Lan điều hành Aid Access chia sẻ rằng cô có cố vấn pháp luật ở nước nhà và ở Mỹ. “Từ nơi tôi ở, điều này hoàn toàn hợp pháp.” Nói chung, những luật bang gần đây không nhắm vào phụ nữ quyết định phá thai, nhưng tập trung hơn vào những nhà cung cấp dịch vụ phá thai.

Những ngoại lệ gồm những luật cũ hơn từ các bang South Carolina, Oklahoma và Nevada. Điều đó có thể thay đổi nếu Roe bị đảo lại và các dịch vụ phá thai bằng thuốc bất hợp pháp trở nên phổ biến hơn. Trong những tháng gần đây, một vài bang đã bắt đầu tăng hình phạt pháp lý cho việc kê đơn, cung cấp hay vận chuyển các đơn thuốc.“Nó không chính thức là phạm pháp để tự tiến hành phá thai” ở cả ba bang trên, cố vấn luật pháp cấp cao của tổ chức vì quyền lợi sinh nở If/When/How, cô Farah Diaz-Tello nói. “Nhưng nó cũng không hợp pháp nếu một người tìm đến các đơn thuốc kê đơn dù không có đơn thuốc.”


Quá trình đó như thế nào?

Loại thuốc đầu tiên, mifeprestone, thường không có tác dụng nào rõ rệt trên bệnh nhân. Loại thuốc còn lại, misoprostol, mất từ 24 đến 48 giờ đã hiệu quả, có thể khiến đau hành kinh và chảy máu với cường độ tăng dần, giáo sư Rodriguez nói.

Quá trình sẽ kéo dài khoảng sáu tới tám tiếng, và dữ dội nhất trong khoảng một giờ. Cô khuyên các bệnh nhân nên ở nhà, và không nên làm gì. Thuốc Ibuprofen và một miếng chườm nóng là nên có, vì cơn đau dữ dội và chảy máu nặng hơn nhiều so với khi có kinh nguyệt. Sau khi thai đã ra ngoài, các cơn đau và các cục máu đông sẽ biến mất, nhưng thường phụ nữ vẫn tiếp tục chảy máu như khi có kinh thêm một tuần kế tiếp.

Trong một vài ca hiếm, ít hơn 1 phần trăm, một bệnh nhân đã chảy máu năng hơn dự đoán và cần phải nhập viện. Tương tự gần đây, có một ca phá thai không hoàn thành và cần phải tiến hành phẫu thuật bỏ thai. Những phụ nữ với vấn đề trên có thể được chữa bởi các bác sĩ có kinh nghiệm với sẩy thai vì triệu chứng và cách điều trị chúng đều giống nhau. Một khi đã uống thuốc phá thai, quá trình này không đảo ngược được.



Về tác giả:

Claire Cain Miller viết về giới tính, gia đình và tương lai của công việc cho tờ The Upshot. Cô gia nhập The Times từ 2008 và thuộc một đội nhận giải Pulitzer vào năm 2018 cho mục dịch vụ công cộng viết bài về việc báo cáo quấy rối tình dục nơi công sở. @clairecmFacebook Margot Sanger-Katz là nhà báo nội địa và viết về các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cho tờ The Upshot. Cô từng là phóng viên tại National Journal và The Concord Montor và là biên tập tại Legal Affairs và tờ tạp chí Yale Alumni Magazine.@sangerkatzFacebook Người dịch: Phương Huỳnh

Biên tập: Chau Tran