Nước Mỹ hiện phải trả giá để làm cánh hữu vui lòng

Translated from The Atlantic’s article “America Is Paying the Price for Right-Wing Pandering”


Trong một bài phát biểu ngắn tại Thượng viện vào tối thứ Tư, Thượng nghị sĩ Mitt Romney tuyên bố rằng Tổng thống Donald Trump đã kích động cuộc nổi dậy bằng cách cố tình thông báo tin sai lệch cho những người ủng hộ ông về kết quả của cuộc bầu cử năm 2020.


Conor Friedersdorf, ngày 8 tháng 1, 2021

Getty/ The Atlantic



Trong một bài phát biểu ngắn tại Thượng viện vào tối thứ Tư, Thượng nghị sĩ Mitt Romney tuyên bố rằng Tổng thống Donald Trump đã kích động cuộc nổi dậy bằng cách cố tình thông báo tin sai lệch cho những người ủng hộ ông về kết quả của cuộc bầu cử năm 2020. Ông Romney nói với các đồng nghiệp: “Những ai quyết định tiếp tục ủng hộ trò chơi nguy hiểm của ông ấy bằng cách phản đối kết quả của một cuộc bầu cử dân chủ hợp pháp sẽ mãi mãi bị xem như là đồng lõa. Cho các cử tri tức giận với kết quả biết sự thật là cách tốt nhất mà chúng ta có thể thể hiện sự tôn trọng đối với họ,” ông nhấn mạnh, thu hút sự tán thành liên tiếp từ các thượng nghị sĩ khác có mặt. “Đó là gánh nặng và nghĩa vụ của lãnh đạo. Sự thật là Tổng thống đắc cử Biden đã thắng cử.”


Thông điệp của ông đã không được tiếp nhận bởi sáu thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa và 121 dân biểu Đảng Cộng hòa tại Hạ viện, những người bỏ phiếu phản đối việc chứng nhận một số phiếu đại cử tri. Trong đó gồm có ông Ted Cruz, ông Josh Hawley, bà Cindy Hyde-Smith, ông Roger Marshall, ông John Kennedy, ông Tommy Tuberville và những người khác đã tự làm xấu mặt bản thân vì sự ngông cuồng của họ. Nhưng lỗi lầm này vượt xa hành động từ các quan chức dân cử. Cánh hữu ở Hoa Kỳ đầy rẫy những người có ảnh hưởng giả vờ tôn trọng người dân bình thườngngay cả khi họ coi thường giới cử tri này bằng những lời nói dối, những thiếu sót rõ rệt và thất bại trong việc kiểm duyệt các thuyết âm mưu nổi tiếng mà họ biết là sai.


Điển hình là người dẫn chương trình tin tức Fox News, Tucker Carlson, trong khi lên án bạo lực chính trị tối qua, đã cầu xin người xem của mình hỏi tại sao việc đó đã xảy ra. Lý thuyết của ông là bạo lực trong chính trị xảy ra khi một nhóm dân tin rằng cuộc bầu cử đã có gian lận và nền dân chủ là một màn kịch. Tại sao họ lại nghĩ như vậy? Ông nói: “Việc này đã xảy ra ở vô số quốc gia khác trong quá nhiều thế kỷ, và chu kỳ của hiện tượng này luôn lập lại vì bản chất con người không bao giờ thay đổi. Nhóm người này sẽ la lên ‘Hãy nghe chúng tôi!’. Các nhà lãnh đạo của họ sẽ trả lời rằng "Hãy câm miệng/im lặng và làm những gì quý vị được bảo."


Ông Carlson không đề cập đến việc ông Trump đã nói dối với những người ủng hộ của mình trước và sau cuộc bầu cử năm 2020, nói với họ những lời gian dối có tính toán trước khiến họ nghĩ cuộc bầu cử có gian lận. Đó là một phần cực kỳ quan trọng của chuyện này, và ông Carlson phải biết rằng không có sự thật nào khác có thể chối bỏ chuyện đó. Người lãnh đạo đất nước của họ không bảo họ im lặng. Ông đã nói với họ rằng ông đã thắng cử long trời lở đất và họ cần phải chiến đấu chống “hành vi ăn cắp” cuộc bầu cử.


Hoặc hãy xem lời tuyên bố rất mơ hồ mà Viện Claremont, một tổ chức tư tưởng bảo thủ, đã đưa ra trên Twitter sau cuộc tấn công ở Điện Capitol. Bài đăng trên mạng tuyên bố: “Như chúng tôi đã xuất bản vào tháng 5 khi các cuộc biểu tình bạo lực bùng phát, vì thế chúng tôi sẽ viết lại một lần nữa, nước Mỹ phải điều tra đầy đủ về cách các cuộc bạo động xảy ra hôm nay, ai đã khiến chúng xảy ra và ai đã để chúng xảy ra. Những người nắm quyền phải có trách nhiệm.” Nhưng ai cũng biết bên nào có trách nhiệm nhất. Một lần nữa, ông Trump đã nói nhiều lời dối trá về cuộc bầu cử với những người ủng hộ ông, thúc giục họ đến Washington với lý do rằng những lời nói dối của ông là thật, ông đã phát biểu với họ vào sáng thứ Tư và thúc giục họ đi đến tòa nhà Quốc hội, nơi, theo lời nói dối của ông, các thành viên Quốc hội đã ăn cắp nên dân chủ từ người dân.


Trong một bài của Tờ Federalist đổ lỗi cho những gì đã xảy ra tại Điện Capitol, nhà báo Ben Domenech đã buộc tội cánh tả vì cách họ đối xử “Đảng Trà” (Tea Party) và ông Romney, biểu tượng của phong trào Black Lives Matter, sự thiếu chuẩn bị của Bộ cảnh sát Capitol, v.v. Nhưng khi nói đến tổng thống, ông ấy viết rằng, “việc đổ lỗi chuyện này cho ông Donald Trump không chỉ là quá đơn giản, nó còn vượt qua hố chôn các luật lệ của chúng ta. Tất nhiên, ông Trump đã khuyến khích đám đông của mình đi đến Điện Capitol, gây ồn ào và cáu kỉnh. Nhưng ông đã không bảo họ phá cửa và xông vào cổng, và ông cũng không cần phải làm vậy. Đổ lỗi sự việc này cho Trump giả định rằng kiểu thái độ này sẽ biến mất khi Trump biến mất.”


Điều đó không hợp lý –– chúng ta nên xem xét tất cả vai trò của ông Trump trong cuộc tấn công tại Điện Capitol cho dù “thái độ” nổi dậy có còn hay không sau khi ông ta mãn nhiệm. Ngoài ra, vai trò của Trump vượt xa việc đơn thuần thúc đẩy những người tuần hành đến Điện Capitol. Nhiều năm nay, ông Trump và các đồng minh của ông phát biểu những lời nói dối trắng trợn với những người theo dõi trực tiếp khiến họ có niềm tin sai rằng cuộc bầu cử đã bị “đánh cắp.”


Ngược lại, các nhà văn tại Tờ National Review, những người thường phàn nàn về cánh tả, đã đưa ra những đánh giá đầy đủ và thẳng thắn về những hành vi sai trái của Trump.

Đây là lời của tác giả Kevin D. Williamson một ngày trước khi cuộc tấn công ở Capitol xảy ra:


Không có gì ngạc nhiên khi thấy Tổng thống Donald Trump và những người thân cận phàn nàn về gian lận bầu cử ngay cả khi Tổng thống Donald Trump và những người bạn của ông ta đã bị ghi âm trong một cuộc điện đàm nhằm lật tẩy gian lận bầu cử, đe dọa tổng thư ký tiểu bang Georgia - một đảng viên Cộng hòa - với việc hình sự truy tố trừ khi ông nàycó thể "tìm" đủ số phiếu bầu để xoay chuyển kết quả bầu cử của tiểu bangtheo ý của ông Trump ... Tôi đã nhiều lần chỉ trích việc lạm dụng từ đảo chính (coup) trong chính trị của chúng ta, nhưng đây đúng là điều đó: một âm mưu đảo chính theo luật. Việc luận tội Trump lần thứ hai và cách chức ông trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc sẽ hoàn toàn phù hợp vào ngày hôm nay.


Nhà báo Michael Brendan Dougherty viết vào ngày Capitol bị xâm phạm:


Tuyên bố của ông Trump về gian lận phiếu bầu không có giá trị. Ông ta liên tục tuyên bố sai sự thật rằng Phó Tổng thống Mike Pence có thể đơn giản từ chối các phiếu đại cử tri tại các tiểu bang mà Trump đã thua và dùng cách đó khiến ông Trump trở thành tổng thống. Đây là một lời bịa đặt, rất có thể là một lời nói dối mà ông hiểu rõ. Và nó là một lời nguy hiểm. Có nguồn tin cho biết rằng phó tổng thống đã phải được sơ tán đến nơi an toàn. Không có gì lạ, khi tổng thống đã phủ đầu cáo buộc ông có liên quan thông đồng gian lận với một cuộc bạo động.


Đây là những nỗ lực trung thực để hiểu thấu hành động của Trump. Nhiều người bên cánh hữu cần phải giải thích rõ về những gì đang diễn ra và thẳng thắn với khán giả của họ. Tuy nhiên, điều đó khó xảy ra. Trong nhiều năm, các chương trình bình luận như của bà Laura Ingraham, ông Sean Hannity và ông Mark Levin đã định hướng khán giả của họ bằng các hoài nghi và chối bỏ những sự thật mà khán giả của họ không muốn nghe. Tôi cho rằng họ sẽ tiếp tục các hành động thiếu tôn trọng đó, ngay cả khi một số thính giả của họ bị QAnon và [những loại thuyết âm mưu] kiểm soát tâm trí.


Các nhà tài trợ bảo thủ và tầng lớp người dân bình thường chịu một số trách nhiệm trong tất cả những điều này. Cả hai đều thường xuyên trừng phạt những người bảo thủ, những người ngang bằng với họ trong nền văn hóa tẩy chay (cancel culture) như ở bất kỳ trường đại học nào ở Mỹ. Nhưng nói những sự thật khó nghe như vậy không chỉ là gánh nặng của lãnh đạo. Đó là gánh nặng của bất kỳ công việc đầy danh dự nào dù với tư cách là một nhà báo hay một phát thanh viên hay người đứng đầu một tổ chức tư vấn, thậm chí khi họ từ một tổ chức bảo thủ.


Điều gây ra hậu quả về những người theo chủ nghĩa cánh hữu dân túy ngày nay có nguồn gốc từ lời phàn nàn liên tiếp của bà Sarah Palin, những lời chửi rủa của ông giám đốc Glenn Beck, sự hỗ trợ của trùm truyền thông Rupert Murdoch lâu năm, sự bài ngoại đạo đức giả của phát ngôn viên Lou Dobbs, và tất cả những người đã hiểu rõ bản chất sự việc nhưng không lên tiếng, trong nhiều năm, tự nhủ rằng sẽ không có hậu quả cho ý định xấu của mình. Tuy nhiên, sự thất bại trong việc nói ra sự thật đã tiếp tay Trump lừa dối những kẻ ủng hộ si mê và nguy hiểm nhất của mình. Toàn bộ nước Mỹ đang phải trả giá.


Người dịch: Que Do

Biên tập: Tuan H. Nguyen