Lọ thuốc ivermectin hé mở gì về thế giới mập mờ của điều trị COVID từ xa.

Translated from NPR news's article What a bottle of ivermectin reveals about the shadowy world of COVID telemedicine

By GEOFF BRUMFIEL, on 09-02-2022, 01:00:00

Những chi tiết được tiết lộ qua video của Bergquam đã cung cấp một cái nhìn hiếm hoi về việc kê đơn một liệu pháp COVID-19 chưa được kiểm chứng. Dữ liệu cho thấy rằng việc kê đơn các thuốc như ivermectin đã tăng đột biến trong đại dịch, nhưng tính bảo mật thông tin của của bệnh nhân-bác sĩ thường che khuất việc chính xác ai là những người đang phân phối thuốc. Ngay trước Giáng Sinh, một nhà báo cánh hữu tên là Ben Bergquam đã mắc COVID nặng.

Tháng 1,Ben Bergquam đã nằm viện vì COVID. Anh cho biết anh đã mang Theo đơn thuốc cho ivermectin - một liệu pháp điều trị COVID chưa được kiểm chứng. Screenshot bởi NPR/Facebook Bergquam cho biết trong một video trên Facebook khi anh ấy còn nằm trong bệnh viện ở bang California : “Món quà Giáng Sinh của tôi là mất đi vị giác, khứu giác và bị sốt lên tới 105 độ Faherenheit, và cảm thấy thật vô dụng". Anh ấy còn nói: “Nó thật sự đáng sợ!!! Khi bạn không thể thở, nó không hề vui vẻ chút nào.” Bergquam chia sẻ với người xem rằng anh ấy chưa tiêm ngừa COVID, dù biết rằng mình mắc bệnh hen suyễn vào thời thơ ấu, một yếu tố nguy cơ có thể khiến covid diễn tiến nặng. Thay vì COVID vaccine, anh ấy đã lựa chọn một lọ thuốc ivermectin để quảng bá. Hầu hết các bác sĩ không khuyến cáo sử dụng thuốc ivermectin để điều trị COVID, nhưng nhiều cá nhân cánh hữu tin rằng thuốc này sẽ có hiệu quả . Lời chứng thực của Bergquam cung cấp những chi tiết mới và đáng lo ngại về một nhóm nhỏ các bác sĩ sẵn sàng né tránh các phương pháp điều trị COVID-19 tốt nhất và cung cấp các liệu pháp thay thế được phổ biến bởi thông tin sai lệch - vì lợi ích cá nhân. Thuốc ivermectin thường dùng để điều trị bệnh giun ký sinh và bằng chứng y tế tốt nhất cho đến nay cho thấy nó không có tác dụng chống lại COVID-19. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm, Viện Y tế Quốc gia, Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ và hai hiệp hội dược phẩm đều không khuyến khích kê đơn ivermectin cho COVID-19, và nhiều bác sĩ và bệnh viện sẽ không chỉ định nó cho bệnh nhân đang có nhu cầu chữa trị. Khi được thúc đẩy bởi những thuyết âm mưu về tính an toàn của vaccine và các điều trị thay thế cho COVID, nhiều người thuộc cánh hữu lầm tin rằng ivermectin là một phương pháp bí mật để điều trị COVID hiệu quả. Khi hàng triệu người Mỹ đổ bệnh vì COVID vào mùa hè năm ngoái, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh đã báo cáo các đơn thuốc ivermectin gấp 24 lần mức trước đại dịch. Cơ quan này cho biết các đơn thuốc lại tăng lên trong đợt bùng dịch do biến thể omicron gần đây nhất. Theo Kolina Koltai, một nhà nghiên cứu về thông tin sai lệch tại Đại học Washington, một số lượng đáng kể các đơn thuốc này đến từ một nhóm bác sĩ nhỏ sẵn sàng kê chúng, thông qua hệ thống khám chữa bệnh từ xa (telemedicine). Cũng chính các bác sĩ này thường xuyên quảng bá các thuyết âm mưu chống vaccine. Bà cho biết thêm “Những người này thu được lợi nhuận từ các thông tin sai lệch này, họ sử dụng chuyên môn y khoa của họ như là một loại tiền tệ.” Nhìn vào thế giới của những phương pháp điều trị COVID chưa được kiểm chứng. Bergquam tiết lộ anh có được ivermectin từ một nhóm được biết đến với tên Bác Sĩ Tuyến Đầu của Mỹ (America's Frontline Doctors). Người dẫn đầu của nhóm, bác sĩ Simone Gold, hiện đang đối mặt với nhiều cáo buộc liên quan đến việc tham gia vào cuộc đảo chính tại Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 năm 2021. Bà ấy thường được biết đến với việc tuyên truyền tư tưởng chống vaccine, thêm vào đó, bà đã bảo với khán giả toàn quốc hãy liên lạc để được kê đơn những thuốc chưa được kiểm chứng như ivermectin. Nhóm bác sĩ này tính $90 cho mỗi cuộc gọi, và Koltai tin rằng các đơn thuốc này là nguồn thu nhập chính của nhóm. "Tôi cho rằng khám bệnh và điều trị từ xa là một trong những nguồn thu nhập lớn cho nhóm Bác Sĩ Tuyến Đầu của Mỹ," bà chia sẻ. Năm ngoái, tờ The Intercept đã đăng bài dựa trên những tư liệu được hack, cho thấy nhóm có thu nhập triệu đô bằng cách bán hàng ngàn đơn thuốc (Gold chối bỏ thông tin này ở những buổi diễn thuyết, tuyên bố rằng vụ việc bị hack là bịa đặt). Trong video của anh ấy, Bergquam đã không ngừng cảm ơn các bác sĩ vì đã kê cho anh ấy ivermectin. Trong quá trình đó, anh đã tiết lộ tên của bác sĩ đã kê đơn: Kathleen Ann Cullen. E. Wilson Hunter, một cố vấn tại Hội Đồng Giám Định Y Học Alabama, chia sẻ: Bác sĩ Cullen, 54 tuổi, cư trú tại Florida và có một quá trình hành nghề đầy vấn đề. Bà ấy đã bị chính quyền bang Alabama điều tra trong phần lớn thời gian của năm ngoái, và đã bị tịch thu giấy phép hành nghề vào tháng 11, hai tháng trước khi Berquam nhập viện. Nguyên nhân điều tra dính líu đến sự tham gia của Cullen với một công ty về khám chữa bệnh từ xa khác. “Bà ấy đã làm việc với một công ty về khám chữa bệnh từ xa và dùng giấy phép y tế để mở rộng khả năng tạo ra các dịch vụ có hoá đơn, trong khi không thực sự cung cấp sự chăm sóc y tế cho bệnh nhân,” ông giải thích. Cụ thể hơn, Cullen đã chỉ định hàng loạt các xét nghiệm di truyền, ngay cả khi không tiếp xúc hay trò chuyện với các bệnh nhân của bà. Hunter kể, nó tệ đến mức bà ấy đã chỉ định xét nghiệm sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt cho các bệnh nhân nữ, những người không có tuyến tiền liệt. Công ty mà Cullen đã làm việc cho ở thời điểm đó tên là Bronson Medical LLC. Website của công ty đã không còn hoạt động, và chủ sở hữu đã nhận tội với những cáo buộc về gian lận thu phí trong dịch vụ chăm sóc sức khoẻ liên bang vào năm 2020. Khi hội đồng của tiểu bang Alabama chất vấn Cullen, bà đã không đưa ra được hồ sơ bệnh án của bệnh nhân. “Ở buổi xét xử, bà ấy không biết gì, không nhìn thấy gì, không nghe thấy gì, không hiểu bất cứ gì và không nhận trách nhiệm cho hành vi của mình,” Hunter thuật lại. Và đây không phải là vết nhơ duy nhất trên hồ sơ của bà ấy. Giấy phép y tế của Cullen tại Kansas đã bị đình chỉ do chi trả phí không đúng thời hạn. Và chứng nhận từ Hội Đồng Nội Khoa Hoa Kì của bà ấy đã hết hiệu lực (hội đồng đã từ chối phát biểu về thời điểm mất hiệu lực). Trong đại dịch, việc kê đơn thiếu tin cậy vẫn tiếp diễn Mặc cho những vấn đề trên, Cullen vẫn có giấy phép y tế tại Bắc Carolina và Florida. Có vẻ như bà ấy đang dùng những giấy phép đó đã kê ivermectin trên danh nghĩa nhóm Bác Sĩ Tuyến Đầu của Mỹ. “Trách nghiệm cho tất cả sự việc này nằm ở đâu?” bà Ashley Bartholomew, y tá thuộc nhóm Nói không với thông tin sai lệch (No License For Disinformation) cho biết. Một nhóm các chuyên gia y tế hiện đang cố gắng thúc đẩy các hội đồng y tế phải hành động trong những trường hợp như thế này. Bartholomew là người đầu tiên để ý cái tên Cullen trên lọ thuốc. Bà ấy cho biết rằng video của Bergquam khiến bà lo lắng bởi vì anh ấy mang thuốc của mình từ bên ngoài vào đến bệnh viện. “Liệu y tá của anh ấy có để ý rằng anh ấy đang sử dụng những loại thuốc được kê đơn bởi vị bác sĩ ở bang Florida khi anh ấy nằm viện? Và liệu các bác sĩ hay nhà thuốc bệnh viện có để ý đến điều này không?” Bà ấy băn khoăn. Dù họ của để ý đến đi nữa, điều còn khiến bà ấy lo lắng nữa là video có 23,000 người xem trên Facebook. Video này sẽ khuyến khích những người khác mang thuốc bên ngoài vào, làm tăng nguy cơ mắc các biến chứng. NPR đã liên hệ với Bergquam, Cullen và các Nhóm Bác sĩ Tuyến đầu của Mỹ, nhưng không ai đưa ra bình luận nào cho bài báo này. Đối với các bang nơi Cullen vẫn có giấy phép, hồ sơ công khai cho thấy Sở Y tế Florida đã nộp hai đơn khiếu nại hành chính, nhưng giấy phép của cô ấy được liệt kê là trong sạch và được cho phép hoạt động trên trang web của họ. Sở y tế đã không phản hồi những yêu cầu bình luận. Trong khi đó, Ủy ban Y tế Bắc Carolina sẽ không xác nhận liệu một cuộc điều tra có đang được tiến hành hay không, nhưng Brian Blankenship, phó tổng cố vấn của hội đồng, nói rằng việc điều tra cần có thời gian: "Các Cơ quan của bang phải trao cho người dân các quyền về quy trình tố tụng dựa trên bằng chứng", ông nói. “Đã có bao nhiêu bệnh nhân đã bị ảnh hưởng về điều này?” Trường hợp của Cullen hơi bất thường. Liên đoàn các Ban Y tế Tiểu bang cho biết dữ liệu của họ cho thấy 94% bác sĩ có giấy phép hành nghề chỉ ở một hoặc hai bang. Liên đoàn chạy một cơ sở dữ liệu giúp thông báo cho các tiểu bang khi có bác sĩ bị kỷ luật . Humayun Chaudhry, chủ tịch liên đoàn cho biết: "Trong vòng một ngày sau khi lập danh mục và phân loại các lệnh kỷ luật, chúng tôi sẽ chia sẻ với các bang và vùng lãnh thổ khác", Nhưng thông thường các bang phải tiến hành các cuộc điều tra độc lập, đôi khi các cuộc điều tra sẽ kéo dài.. Để hợp lý hóa quy trình đó, Chaudhry cho biết tổ chức của ông đang khuyến khích các bang áp dụng Thỏa thuận cấp phép y tế liên bang mới, khi được ký thành luật, sẽ cho phép các bang xem khi nào bắt đầu điều tra đối với bác sĩ. Dù nó sẽ chỉ áp dụng cho các bác sĩ tìm kiếm giấy phép qua việc thoả thuận. Đối với Ashley Bartholomew, y tá chống lại thông tin sai lệch, trường hợp này cho thấy bộ máy cấp phép y tế của Mỹ đã yếu và lỏng lẻo như thế nào. Cullen đã bị mất giấy phép hành nghề vì khả năng chăm sóc y tế từ xa yếu kém, tuy nhiên, một loạt các hội đồng y tế tiểu bang, luật và các quy trình vẫn tiếp tục cho phép Cullen áp dụng các phương pháp điều trị không đáng tin cậy cho bệnh nhân. Bartholomew đặt câu hỏi: “Có bao nhiêu bệnh nhân là nạn nhân từ những thông tin sai lệch, cho đến khi chúng ta thực sự bắt tay giải quyết vấn đề này?”

Người dịch: Tri Duc Than, Tran Tuan Hanh & Phuong Huynh

Biên tập: Tran Tuan Hanh