Kiểm chứng sự thật về Kế hoạch Cứu trợ Nước Mỹ của Joe Biden

Updated: Apr 6

Translated from PolitiFact's article Fact-checking Joe Biden on the American Rescue Plan

Biden đặt ra mục tiêu giúp tất cả người Mỹ có quyền được tiêm vaccine tính đến ngày 1/5 nhưng lưu ý rằng không phải ai cũng được tiêm ngay lập tức.


By Louis Jacobson, Victoria Knight, Amy Sherman, on 11-03-2021, 01:00:00

Chú thích hình ảnh: Tổng thống Joe Biden phát biểu về đại dịch COVID-19 trong khung giờ vàng từ Phòng Họp phía Đông của Nhà trắng. Thứ năm, 11 tháng 03, 2021 tại Washington. (AP)


Điểm chính: Biden đặt ra mục tiêu giúp tất cả người Mỹ có quyền được tiêm vaccine tính đến ngày 1/5 nhưng lưu ý rằng không phải ai cũng được tiêm ngay lập tức.

Biden đã hiện thực hóa lời hứa tiêm 100 triệu mũi vaccine trong 100 ngày đầu làm Tổng thống.

Biden đã hành động để gia tăng nguồn cung liều vaccine, dựa trên nền tảng công việc của chính quyền Trump.

Chú thích hình ảnh: Tổng thống Joe Biden phát biểu về đại dịch COVID-19 trong khung giờ vàng từ Phòng Họp phía Đông của Nhà trắng. Thứ năm, 11 tháng 03, 2021 tại Washington. (AP) Hàng giờ sau khi Tổng thống Joe Biden kí dự luật cứu trợ COVID $1.9 ngàn tỷ, ông đã phát biểu với tư cách là tổng thống trong khung giờ vàng để đánh dấu kỷ niệm một năm ngày khắp đất nước bị đóng cửa vì dịch bệnh- và cho người Mỹ hy vọng rằng những mất mát trong một kỉ nguyên đại dịch sẽ sớm kết thúc. “Cả nước sẽ sớm được tiêm vaccine,” Biden nói. “Nền kinh tế của chúng ta sẽ phục hồi; con em chúng ta sẽ được đến trường. Và lúc đó chúng ta đã chứng minh được rằng, một lần nữa, đất nước này có thể làm mọi thứ - những điều khó khăn, to lớn, quan trọng.” Biden cũng công bố một mục tiêu để giúp mỗi người Mỹ đều được tiêm vaccine trước ngày 1/5 và tóm tắt các bước chính quyền của ông sẽ thực hiện để đẩy nhanh việc đưa vaccine tới công chúng, bao gồm tăng viện trợ các nhân viên y tế để điều phối vaccine và họ được hỗ trợ bằng các sĩ quan tại chức. Ông cũng mô tả cách chu cấp của Kế hoạch Cứu trợ nước Mỹ để giúp đỡ kinh tế của nhiều người Mỹ, bao gồm khoản kích thích kinh tế, bảo hiểm thất nghiệp và trợ giá bảo hiểm y tế. “Tôi hứa với mọi người chúng ta sẽ quay lại mạnh mẽ hơn, với niềm tin vào bản thân chúng ta, một cam kết được khôi phục giữa người với người, giữa cộng đồng và trong đất nước,” Bái phát biểu là đỉnh điểm của chuỗi ngày nỗ lực của Biden trong công cuộc thông qua dự luật tại Quốc hội. Tại đây, chúng tôi sẽ kiểm chứng một vài tuyên bố từ bài phát biểu hôm thứ năm của ông, cũng như những luận điểm trong vài tuần trở lại đây về tác động của COVID-19 lên công việc, thực phẩm và trường học. “Hai tháng trước, đất nước này không có đủ lượng vaccine để tiêm cho tất cả hoặc gần như tất cả công dân Mỹ. Nhưng chúng ta sẽ sớm có thôi.” (Phát biểu 11/03) Điều này gây nhầm lẫn về tình trạng nguồn cung vaccine trong chính quyền đi trước. Chúng tôi đã đánh giá một tuyên bố tương tự là Hầu như Sai. Khi Trump còn tại chức, chính quyền ông đã thỏa thuận xong xuôi mua 400 triệu liều vaccine đã được cấp phép, hoặc mua đủ để tiêm cho khoảng 200 triệu người. Số lượng ít hơn dân số trưởng thành Mỹ. Nhưng đội ngũ của Trump đã tính đường mua thêm. Chúng tôi xem xét lại hợp đồng của chính quyền Trump trong Operation Warp Speed và phát hiện họ mua đủ liều vaccine, nếu được duyệt lưu hành bởi FDA, để tiêm phòng cho khoảng 550 triệu người - hơn gấp đôi số người Mỹ trưởng thành. “Tôi đã nói tôi dự định tiêm 100 triệu mũi vaccine trong 100 ngày đầu làm Tổng thống. Tối nay, tôi có thể nói rằng không những chúng ta có thể đạt được chỉ tiêu đó mà chúng ta có thể vượt chỉ tiêu đó.” Biden đã hành động đủ nhiều để gia tăng liều vaccine và tăng tốc sản xuất đến nỗi có khả năng ông sẽ hoàn thành mục tiêu tiêm 100 triệu mũi cách xa thời hạn 100 ngày. PolitiFact đã đánh giá lời hứa lúc tranh cử này là Đang tiến hành. Tổng kết, chương trình theo dõi vaccine của trung tâm kiểm soát dịch bệnh và phòng bệnh CDC báo cáo rằng nước Mỹ đã phân phối hơn 95.7 triệu liều vaccine. Khoảng 62 triệu người đã tiêm ít nhất một liều vaccine và 32 triệu người đã được tiêm đầy đủ. Phần đông sự phân phối này đến kể từ khi Biden nhậm chức. Sự phân phối được kỳ vọng sẽ tăng lên trong vài tháng tới, về tốc độ và số lượng. Nước Mỹ hiện đã lên kế hoạch mua tổng cộng 800 triệu liều vaccine, đủ để tiêm cho 500 triệu người (Vaccine Johnson & Johnson chỉ cần một liều.) Biden cũng đã bắt đầu sử dụng Hiệp định Bảo vệ Sản xuất (DPA) để đẩy nhanh quá trình sản xuất vaccine. Trong tháng hai, tổng thống nhờ vào DPA để cho Pfizer quyền ưu tiên trong nguyên liệu thô và dụng cụ để sản xuất vaccine. Vào 3/3, Biden đã tuyên bố Merck, một công ty dược cạnh tranh, đã đồng ý sản xuát vaccine COVID-19 Johnson & Johnson trong cơ sở của mình. Một vài cơ sở Johnson & Johnson đã đồng ý hoạt động 24h để nâng cao sản xuất. “Chúng ta đã mất hơn 400000 doanh nghiệp nhỏ.” (Nhận xét, 03/05) Chắc chắn rằng nhiều doanh nghiệp đã đóng cửa trong đại dịch, nhưng bao nhiêu thì còn chưa rõ. Con số 400,000 của Biden nghiêng về hướng tích cực so với những gì đã được ghi nhận. Khi chúng tôi kiểm chứng lại với Nhà trắng, các viên chức đã đưa ra báo cáo tháng chín bởi nhà kinh tế học Steve Hamilton của đại học George Washington và phát hành bởi Viện Brookings. Báo cáo nói rằng, tới mùa hè 2020, “hơn 420000 doanh nghiệp nhỏ” đã đóng cửa. Nhưng nhiều chi tiết không ủng hộ con số của ông. Báo cáo trích dẫn từ Womply, một văn phòng dữ liệu, nói rằng 16.7% doanh nghiệp nhỏ đã đóng cửa ngày 15/06, tính cả tạm thời và vĩnh viễn. Phát ngôn viên Womply cho biết rằng tỉ lệ hiện tại là 27%, một sự hòa trộn giữa đóng cửa tạm thời và đóng cửa vĩnh viễn, dựa vào dữ liệu thanh toán bằng thẻ tín dụng. Hamilton cũng trích dẫn Yelp về số liệu đóng cửa doanh nghiệp. Báo cáo nhỏ của Yelp về doanh nghiệp đóng cửa trong tháng tám đã cho thấy 98000 doanh nghiệp đóng cửa vĩnh viễn trong các ngành truyền thống, nhưng phương pháp này không bao quát hết các ngành. Yelp đã không còn báo cáo về việc đóng cửa, nhưng họ công bố một báo cáo tưởng niệm COVID-19, một báo cáo cho thấy gần nửa triệu doanh nghiệp mới mở cửa trong năm đầu đại dịch, giảm 14% qua các năm. Các chuyên gia tại Bảo tồn Liên bang viết trong một bài báo tháng mười rằng sự đóng cửa doanh nghiệp khó để thống kê theo thời gian thực bởi vì các số liệu chính thức từ Văn phòng thống kê lao động và Cục thống kê dân số Hoa Kỳ được công bố khá chậm. Họ đã xem xét các dấu chỉ thay thế như dữ liệu lương bổng và tìm ra được tỉ lệ đóng cửa doanh nghiệp cao hơn bị ảnh hưởng bởi luật giãn cách xã hội, như các nhà hàng. Dữ liệu lương cho thấy “rằng doanh nghiệp đóng cửa đã được cải thiện giữa năm nhưng từ đó trở lại bình thường và thậm chí dưới mức bình thường, ngay cả khi đã có những thành tựu nhỏ.” Kết Hoạch Cứu trợ nước Mỹ sẽ tạo ra “6 triệu việc làm mới từ chính bản thân nó.” (Nhận xét, 06/03) Điều này dễ gây hiểu lầm. Nó bao gồm tăng trưởng về việc làm dự kiến sẽ xảy ra ngay khi không có kế hoạch này. Con số này được đưa ra từ một báo cáo vào tháng 1 của Moody’s Analytics, trong đó giả định rằng Kế hoạch cứu trợ trị giá 1,9 nghìn tỷ đô la sẽ được ban hành đầy đủ vào tháng 3. Moody’s dự đoán rằng tăng trưởng kinh tế sẽ tạo ra 7,5 triệu việc làm vào năm 2021 và 2,5 triệu vào năm 2022 để khôi phục hoàn toàn số việc làm bị mất kể từ đỉnh điểm trước đại dịch. “Đến lúc đó, nền kinh tế sẽ trở lại trạng thái thị trường lao động bão hoà - tỷ lệ thất nghiệp từ 4% đến 4,5% và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động là hơn 62,5%,” Moody’s viết. "Đây là khoảng một năm sớm hơn so với trường hợp nếu không có hỗ trợ tài chính bổ sung." Tuy nhiên, con số này không đề cập đến số việc làm chính xác được tạo ra do kết quả của Kế hoạch cứu trợ - nó bao gồm các công việc mà các nhà kinh tế dự báo sẽ được tạo ra ngay cả khi không có dự luật này. "Nếu con số 7 triệu việc làm được dùng để chỉ việc làm tạo ra do Kế hoạch cứu trợ nước Mỹ vào năm 2021, thì nó phóng đại đáng kể những gì mà ngay cả chính quyền đã nói sẽ là tác động của dự luật trong năm nay", Matt Weidinger, một thành viên tại Viện Doanh nghiệp bảo thủ của Mỹ. Weidinger đã lưu ý rằng Văn phòng Ngân sách Quốc hội phi đảng phái đã dự báo rằng ngay cả khi không có kích thích tài chính, việc làm sẽ tăng thêm 6 triệu việc làm vào năm 2021 và 1,7 triệu việc làm vào năm 2022. "Chúng ta có ít hơn 1 triệu nhà giáo so với thời điểm này năm ngoái." (Nhận xét, ngày 5 tháng 3) Con số này có khả năng cao là phóng đại Chúng tôi cũng đã đánh giá một tuyên bố tương tự Gần như hoàn toàn Sai. Nhà Trắng đã chỉ ra dữ liệu của Cục Thống kê Lao động về tình trạng mất việc làm từ tháng 2 năm 2020 đến tháng 2 năm 2021, cho thấy sự sụt giảm 1,4 triệu việc làm cho chính quyền địa phương và tiểu bang, trong đó 1 triệu việc làm là trong lĩnh vực giáo dục. Nhưng con số đó bao gồm cả nhân viên trường học ngoài giáo viên và con số này không chỉ đề cập đến việc sa thải. Các báo cáo cho thấy trong thời gian đại dịch, một số nhà giáo dục đã xin thôi việc, nghỉ hưu hoặc nghỉ ngắn hạn. Cũng cần lưu ý rằng con số 1 triệu đối với ngành giáo dục bao gồm cả người làm việc tại các trường cao đẳng và đại học công lập. Nếu chỉ nhìn vào các trường K-12 địa phương, dữ liệu BLS cho thấy số lượng việc làm trong lĩnh vực giáo dục của chính quyền địa phương đã giảm khoảng 674.000 từ tháng 2 năm 2020 đến tháng 2 năm 2021. "24 triệu người trưởng thành" bị mất an ninh lương thực (Nhận xét, ngày 6 tháng 3) Các ước tính có kết quả khác nhau đối với số lượng chính xác người Mỹ sống trong các hộ gia đình thiếu lương thực hoặc bị đói, nhưng khẳng định của Biden có vẻ hợp lý. Nhà Trắng đã dẫn chứng bằng một phân tích của Trung tâm Tự do về Ngân sách và Ưu tiên Chính sách dựa trên Khảo sát Xung nhịp Hộ gia đình của Cục Điều tra Dân số. Trung tâm trích dẫn dữ liệu cho thấy trong nửa đầu tháng 2, khoảng 24 triệu người trưởng thành - chiếm 11% tổng số người trưởng thành trong cả nước - báo cáo rằng gia đình của họ đôi khi hoặc thường xuyên không có đủ ăn trong bảy ngày qua. Diane Whitmore Schanzenbach, một nhà kinh tế học của Đại học Northwestern, cho biết các số liệu trước đại dịch và trong đại dịch không dễ dàng để so sánh được vì dữ liệu được thu thập theo nhiều cách khác nhau. Thông thường, mức an ninh lương thực được đo qua 18 câu hỏi đi sâu vào vấn đề khó khăn về lương thực. Có khoảng 24,5 triệu người trưởng thành bị mất an ninh lương thực vào năm 2019. Nhưng trong đại dịch, các nhà khảo sát đã thay đổi phương pháp và những người trả lời thường chỉ được hỏi một câu hỏi duy nhất. "Rõ ràng là một tỷ lệ áp đảo người dân Hoa Kỳ - những người theo Đảng Dân chủ, những người độc lập chính trị và những người bạn Đảng Cộng hòa - đã nói rõ rằng họ ủng hộ mạnh mẽ Kế hoạch Giải cứu Hoa Kỳ." (Nhận xét, ngày 11 tháng 3) Công chúng đã bày tỏ sự ủng hộ với Kế hoạch Giải cứu người Mỹ, nhưng có một khoảng cách về mức độ ủng hộ giữa đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa. Biden hồi tháng 2 cho biết "đại đa số người dân Mỹ" ủng hộ kế hoạch giải cứu trị giá 1,9 nghìn tỷ USD của ông, "bao gồm phần lớn đảng viên Đảng Cộng hòa." Chúng tôi đã đánh giá phát ngôn này là Đúng Một nửa. Nhìn chung, các cuộc thăm dò đã cho thấy sự ủng hộ của đa số đối với Kế hoạch Giải cứu người Mỹ, nhưng lại ít ủng hộ hơn đối với Đảng Cộng hòa, mặc dù con số này thay đổi tùy theo cuộc thăm dò và câu hỏi được hỏi. Vào tháng Hai, Nhà Trắng trích dẫn một cuộc thăm dò của CBS cho thấy 70% đảng viên Cộng hòa đã chấp thuận Quốc hội thông qua một gói cứu trợ kinh tế bổ sung để cung cấp tiền cho những cá nhân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi sự bùng phát coronavirus. Tuy nhiên, cách dùng từ trong các câu hỏi thăm dò là một yếu tố quan trọng: Hai cuộc thăm dò khác với các câu hỏi chi tiết hơn - Quinnipiac và SurveyMonkey / New York Times - cho kết quả rằng chỉ một thiểu số đảng viên Cộng hòa ủng hộ Kế hoạch giải cứu người Mỹ. Các cuộc thăm dò gần đây hơn cho thấy kết quả khác nhau về sự ủng hộ của Đảng Cộng hòa tùy thuộc vào câu hỏi. Nhà Trắng đã chỉ ra một cuộc thăm dò hồi tháng 3 của Morning Consult / Politico cho thấy tổng thể 75% ủng hộ gói cứu trợ và 59% ủng hộ từ các đảng viên Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên một cuộc thăm dò của CNN vào tháng 3 cho thấy trong tổng thể 61% ủng hộ, thì 73% đảng Cộng hòa phản đối kế hoạch này. Các yếu tố riêng lẻ của đề xuất đã chiếm được lòng mọi người hơn; ví dụ, gói hỗ trợ kích thích đã giành được 55% sự ủng hộ của các đảng viên Đảng Cộng hòa.


Người dịch: Linh K Pham & Kim Pham

Biên tập: Chau Tran