Kiểm chứng: Giá xăng tăng do nhu cầu lớn và nguồn cung giảm, không phải do chính sách Biden

Translated from USA TODAY's article Fact check: Rising gas prices due to high demand and low supply, not Biden's policies


Joe Biden chịu trách nhiệm cho việc giá xăng tăng? Khắp nước Mỹ, người ta đều có thể cảm nhận được sức nóng từ giá xăng tăng khi giá bình quân cả nước đã tăng 2 USD mỗi gallon năm ngoái lên thành 3 USD tính đến ngày 9 tháng Bảy năm nay, theo như dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Hoa Kỳ (American Automobile Association). By Miriam Fauzia, on 10-06-2021, 01:00:00

Joe Biden chịu trách nhiệm cho việc giá xăng tăng? Khắp nước Mỹ, người ta đều có thể cảm nhận được sức nóng từ giá xăng tăng khi giá bình quân cả nước đã tăng 2 USD mỗi gallon năm ngoái lên thành 3 USD tính đến ngày 9 tháng Bảy năm nay, theo như dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Hoa Kỳ (American Automobile Association). Rất nhiều người trên mạng xã hội đã đổ lỗi cho Tổng thống Joe Biden vì thay đổi đó. Trong một bài đăng Instagram hôm 1 tháng Sáu tiêu đề “Nước Mỹ của Joe Biden” (Joe Biden's America) đã chứa một bảng biểu cho thấy giá cả leo thang thế nào từ tháng 1 cho đến tháng Năm năm 2021. Một người đã chia sẽ ảnh chế (meme) trên Facebook hôm 22 tháng Năm kèm theo bình luận: “Trời ạ! tôi chưa từng thấy giá xăng cao như thế này kể từ khi cánh Dân chủ nắm quyền đó!” Bình luận dưới một bài đăng Facebook hôm 18 tháng Năm, có người viết: “Đây là hiệu ứng Biden.” Việc đổ lỗi cho Biden vì giá cả leo thang này không phải là hiện tượng mới. Những cáo buộc này đã quẩn quanh kể từ hồi tháng Một và đặc biệt cáo buộc Biden gây ảnh hưởng đáng kể đến giá xăng khi ông hủy bỏ đường ống Keystone XL, “kéo theo hàng triệu người chúng ta phải chịu giá xăng tăng.” USA TODAY đã liên hệ với người đăng để tìm hiểu thêm. Mặc dù đúng là giá xăng tăng đáng kể kể từ khi Biden nhậm chức vào ngày 20 tháng Một, xu hướng tăng đã hiện rõ trước khi Biden đắc cử và liên quan đến COVID-19 cũng như các yếu tố thị trường, chứ không phải ai đang nằm quyền Nhà Trắng. Ảnh hưởng của đại dịch trên cung và cầu Như với bất kỳ loại hàng hóa nào, giá xăng dầu được xác định bởi cân bằng đơn giản của cung và cầu: cung cao và cầu thấp dẫn đến giá thấp, trong khi cung thấp và cầu cao có nghĩa là giá tăng. Yếu tố quan trọng thúc đẩy nhất của sự biến động này là dầu thô, từ đó xăng được tạo ra. Jeanette McGee, người phát ngôn của AAA, cho biết loại nhiên liệu hóa thạch này thường chiếm từ 50% đến 60% giá bán tại máy bơm. McGee nói với USA TODAY vào năm 2020 rằng giá dầu thô đã trở nên cực kỳ rẻ đến mức xuống mức âm. Ví dụ, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA) báo cáo, dầu thô Brent, một hỗn hợp cung cấp cho hầu hết châu Âu, được bán ở mức 9 USD/ thùng, thấp nhất trong nhiều thập kỷ. McGee và Mark Finley, đồng nghiệp tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng của Đai học Rice, cho biết lý do chính dẫn đến việc giảm giá dầu thô này là do đại dịch. Finley nói với USA TODAY: “Đại dịch đã khiến thị trường dầu mỏ thế giới bị tồn ứ hàng loạt, hàng tồn kho tăng đáng kể và giá cả sụp đổ.” Trước tình hình đó, theo Finley, các nước sản xuất dầu lớn như Nga, Ả Rập Xê-út và các nước thành viên của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), đã quyết định cắt giảm sản lượng khai thác dầu của mình. Nhưng cắt giảm cũng đồng nghĩa với các nhà sản xuất không đáp ứng được nhu cầu dầu thô một khi nó được gia hạn năm nay nhờ lệnh nới lỏng hạn chế liên quan đến COVID-19. Phát ngôn viên EIA Chris Higginbotham viết trong một email gửi đến USA TODAY: “Năm nay, nhu cầu đã tăng nhanh hơn tốc độ sản xuất, có nghĩa nước Mỹ phải rút bớt xăng dự trữ, dẫn đến giá cả tăng vọt. Chúng tôi kỳ vọng các nhà sản xuất dầu trên nước Mỹ và toàn thế giới sẽ tăng sản lượng của họ trong năm 2022, để góp phần làm hạ giá dầu thô, cũng như giá xăng.” Xu hướng xăng tăng giá đã có từ trước Biden Trong khi các hành động và chính sách của tổng thống có thể có một số tác động đến thị trường dầu thô, chúng trên thực tế lại không ảnh hưởng nhiều đến giá xăng dầu như người ta vẫn nghĩ. McGee nói: “Một vài quyết định (của tổng thống) có thể ảnh hướng hoặc góp phần đến thay đổi thị trường, ảnh hưởng đến giá dầu thô (trong tương lai), nhưng chúng không nhất thiết quyết định giá. Nếu bạn nhìn lại dữ liệu trong quá khứ, dù là Bush, Obama, Trump hay Biden, giá (xăng) vẫn sẽ lên xuống thôi.” Trong suốt nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, theo dữ liệu AAA giá xăng trung bình cả nước đã tăng gần 3 USD một gallon hồi tháng Năm năm 2018 và dao động quanh ngưỡng đó cho đến mùa thu năm 2018. Gía cả đã tăng lần nữa lên gần 3 USD một gallon hồi tháng Năm 2019 trước khi giảm nhẹ xuống 3 USD khi các bang và chính quyền địa phương buộc đóng cửa hồi tháng Ba năm 2020. Giá xăng tăng dần từ 2.20 USD mỗi gallon vào tháng 9 năm 2020 lên 2.40 USD vào thời điểm Biden nhậm chức vào tháng Một năm 2021. McGee cho biết các cuộc bầu cử thường khiến giá xăng tăng. Xu hướng tăng giá này được dự đoán vẫn sẽ còn tiếp diễn do phục hồi hậu đại dịch, nguồn cung dầu thô giảm và mùa hè - trước đây được coi là mùa cao điểm du lịch - nhưng đến sớm hơn vì vụ tấn công mã độc vào Colonial Pipeline, nguồn cung năng lượng chủ lực của Bờ Đông. McGee phát biểu: “Chúng tôi đã dự đoán giá xăng chạm mức 3$ một gallon vào khoảng Memorial Day, nhưng với việc đường dẫn (Colonial) ngoại tuyến, nó thực chất đã tăng trưởng toàn quốc lên 3$ và còn hơn thế trước cả ngày dự định.” Keystone XL, chính sách khác của Biden cũng không ảnh hưởng đến giá xăng hiện hành Nhiều nguồn chỉ trích hướng đến quyết định của Biden về đường ống Keystone XL như tác nhân đẩy giá nhiên liệu tăng cao, nhưng các chuyên gia đã chỉ ra không có liên hệ giữa hai sự kiện. Việc mở rộng đường ống Keystone, được đề xuất lần đầu vào năm 2008 bởi TC Energy có trụ sở tại Calgary, Canada, đã bị cựu Tổng thống Barack Obama bác bỏ vào tháng 11 năm 2015 nhưng được Trump chấp thuận vào tháng 3 năm 2017. Biden đã đình chỉ dự án vào tháng Giêng. Và vào ngày 9 tháng Sáu, TC Energy thông báo họ đã chấm dứt dự án. Kể cả nếu như việc xây dựng không bị tạm dừng, Keystone XL cũng không vận hành và do đó không thể gây ảnh hưởng đến giá nhiên liệu, trích lời Finley của Rice University. Ông nói: “Đó là một thứ gì đó sẽ ảnh hưởng lâu dài.” David Dismukes, nhà kinh tế học và là giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng của Lousiana State University, cũng đồng ý, và nói với USA TODAY rằng đường ống sẽ có “tác động dài lâu đến đa dạng nguồn cung cho các nhà máy lọc dầu vùng Vịnh." Tương tự, các chính sách khác được Tổng thống Biden đưa ra, như là hoãn bán dầu cho thuê, cũng sẽ có các ảnh hưởng lâu dài, chứ không phải ngắn hạn. Dismukes nói: “Nếu bạn nhìn vào những quyết định được chính quyền đưa ra về các vấn đề khai thác dầu ngoài khơi, trên đất liền, tìm kiếm nguồn nhiên liệu hóa thạch, những thứ đang ảnh hưởng đến giá dầu thô cũng như kỳ vọng về chúng, các chính sách (của Biden) đúng là có tác động, nhưng chúng không phải là những thứ bạn đang thấy bây giờ.” Dựa trên tìm hiểu, chúng tôi đánh giá nhận định Tổng thống Joe Biden chịu trách nhiệm cho việc xăng tăng giá hiện nay là SAI. Xu hướng tăng giá chúng ta đang thấy hiện giờ đã bắt đầu hàng tháng trời trước khi Biden nhậm chức. Do nhu cầu sụt giảm vì đại dịch COVID-19. các công ty dầu đã phải cắt giảm sản lượng dầu thô. Giờ đây, khi các biện pháp hạn chế được dỡ bỏ và người dân quay lại di chuyển, nhu cầu đã tăng cào, cùng với nguồn cung giảm, đã dẫn đến giá xăng tăng. Việc hủy đường ống Keystone XL cùng các chính sách năng lượng khác của Biden có tác động dài lâu lên nguồn cung dầu thô nhưng không phải lên giá xăng hiện tại. Các nguồn tin kiểm chứng:

  • American Automobile Association, accessed June 9, National Average Gas Prices

  • Jeanette McGee, June 9, Phone interview with USA TODAY

  • U.S. Energy Information Administration, Jan. 5, Crude oil prices briefly traded below $0 in spring 2020 but have since been mostly flat

  • Mark Finley, June 9, Phone interview with USA TODAY

  • Chris Higginbotham, June 9, Email interview with USA TODAY

  • USA TODAY, May 12, What you need to know about the Colonial Pipeline cyberattack, gas prices, shortages

  • USA TODAY, Nov. 6, 2015, Obama administration rejects Keystone pipeline

  • USA TODAY, March 24, 2017, Trump grants Keystone permit, declares 'a great day for American jobs'

  • Associated Press, June 9, Keystone XL pipeline nixed after Biden stands firm on permit

  • Associated Press, Jan. 20, Keystone XL pipeline halted as Biden revokes permit

  • David Dismukes, June 9, Phone interview with USA TODAY

  • Associated Press, Feb. 12, Interior postpones March oil leases onshore and offshore


Người dịch: Duong Nguyen

Biên tập: Derek Phan