Khi lễ cầu nguyện tưởng niệm bạo loạn 6/1 diễn ra, Trump vẫn tiếp tục tuyên truyền dối trá

Translated from Politico's article At time of Capitol prayer service Jan. 6, Trump will deliver remarks doubling down on the ‘Big L

By David Siders, on 02-01-2022, 10:00:00

Ban đầu, người ta nghĩ rằng vụ bạo loạn Điện Capitol là bằng chứng cho việc Trump đã mất quyền kiểm soát với Đảng Cộng hoà. Thế nhưng, sự kiện ấy lại giúp ông thống trị đảng này mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Donald Trump vừa đưa ra thông cáo về những gì ông sẽ phát biểu ở tư dinh Mar-a-Lago vào thứ Năm tuần này, đúng một năm kể từ cuộc bạo loạn Điện Capitol ngày 6 tháng Một. Nếu bám đúng theo kịch bản đã đề trước, ông sẽ minh oan cho những gì diễn ra ngày đó, lập lại luận điểm rằng cuộc bầu cử 2020 là gian lận và biện minh cho vai trò của mình trong việc kích động bạo lực. Một tương quan đối lập sẽ diễn ra – một bên là Trump, một bên là lễ cầu nguyện nghiêm trang tại Điện Capitol. Một năm trước, những đảng viên Cộng hoà cao cấp cho rằng hành động của Trump sẽ đẩy hẳn ông về cánh cực hữu, giúp cho đảng này quay lại dòng chính. Thế nhưng, điều đó đã không xảy ra. Mỗi lần Trump nói là một lần Trump lại khẳng định mình là trung tâm của đảng Cộng hoà cho cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay. “Lối tư duy của Trump đã thành một thứ tôn giáo mới của Đảng Cộng hoà rồi.”, Jason Shepherd, cựu chủ tịch Đảng Cộng hòa tại Hạt Cobb, bang Georgia nói. Jason từ chức sau khi chi nhánh đảng địa phương đã tổ chức bầu phiếu “censure” (tạm dịch là “phê bình”) Thống đốc Cộng Hoà Brian Kemp, nay là địch thủ chính trị của Trump. "Đảng nay nghĩ rằng có những tín đồ và có những kẻ dị giáo. Những ai không tuân theo lời Trump 100% hoặc muốn bàn về Trump thì ngày nay sẽ bị gán là RINO (Republican in Name Only – Đảng viên Cộng hoà trên danh nghĩa.) Một năm sau vụ bạo loạn Điện Capitol, vẫn có hơn ba phần tư đảng viên Cộng hoà tin vào lời đồn của Trump rằng Biden đắc cử là do gian lận bầu cử, theo khảo sát của Đại học Monmouth. Số đảng viên Cộng Hoà cao cấp muốn tranh chấp tố tụng những gì diễn ra ngày 6 tháng Một dần biến mất. Theo một khảo sát của Đại học Quinnipac, gần 8 trên 10 đảng viên Cộng hoà muốn Trump tranh cử Tổng thống lần nữa vào 2024. “Thật đáng kinh ngạc," dẫn lời Ralph Reed, một chiến lược gia Cộng hoà và là người sáng lập Faith & Freedom Coalition (tạm dịch: Liên minh vì Tự do và Đức tin). “Có thể nói ông ta có sức ảnh hưởng lớn nhất trong Đảng Cộng hoà từ trước đến giờ." Reed cho rằng với việc nhiều ứng cử viên Cộng hoà khắp cả nuớc mong muốn được sự ủng hộ của Trump, “Đảng đang dần đi theo hướng bảo thủ hơn, dân tuý hơn, 'Trump hơn' ngay cả khi cựu Tổng thống đã rời nhiệm sở." Giây phút vụ bạo động diễn ra năm ngoái làm nhiều người tưởng rằng Trump đã không còn kiểm soát được đảng mình. Sau vụ bạo loạn, chiến lược gia Cộng hoà Karl Rove cho hay “Trump đã tan tành và không thể tranh cử năm 2024 được nữa.” Dân biểu Nancy Mace (Cộng hoà – South Carolina), đã từng làm việc cho chiến dịch tranh cử của Trump năm 2016, nói rằng di sản của Trump đã bị “xoá sạch.” Giới lãnh đạo Cộng hoà trước đây ủng hộ Trump khuyên ông đừng nên chạy đua nữa. “Ông ta không phải lãnh đạo Đảng Cộng hoà mà tôi biết,” Scott Jennings, đã từng làm việc cho cựu Tổng thống George W. Bush nói. Thế nhưng một năm đã trôi qua và vị thế của Trump lên đảng là điều không thể chối cãi. Các uỷ ban chính trị của ông đã kêu gọi thêm được hơn 100 triệu USD. Những đồng minh của ông vươn tầm ảnh hưởng đảng khắp cả nước, hợp tác với Trump để hạ bệ những người chỉ trích ông từ bên trong ra. Adam Kinzinger của Illinois và Anthony Gonzalez của Ohio là hai trong số mười Dân biểu Cộng hoà đã bỏ phiếu bãi nhiệm Trump sau vụ bạo loạn tại Capitol đã tuyên bố sẽ không tái tranh cử năm nay. Ở Wyoming, bộ phận đảng Cộng hoà tiểu bang vào tháng 11 năm ngoái thậm chí còn tuyên bố không xem Dân biểu Liz Cheney, cũng là một nghị sĩ ủng hộ bãi nhiệm và thường chỉ trích Trump, là người của chính đảng mình. Trump đang nhúng tay vào đợt bầu cử sơ bộ (primary) Thượng Viện và Thống đốc cho cuộc đua giữa kỳ năm nay. “Nếu quý vị là ứng cử viên Thượng nghị sĩ hay Dân biểu, quý vị sẽ không muốn Trump ủng hộ đối thủ của mình đâu.” Bob Heckman, một cố vấn Cộng hoà có kinh nghiệm làm việc cho chín đợt tranh cử Tổng thống (trong đó có chiến dịch của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham), nói. Một chiến lược gia Cộng hoà cho hay. “Ông ta sẽ tra tấn mọi người, chiến dịch tranh cử phải dựa hơi Trump và dè chừng xem ông ta phản ứng thế nào.” Trump một phần đang chú trọng vào lợi thế cho đảng Cộng hoà trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay, theo truyền thống là đảng không nắm quyền sẽ có lợi thế trong đợt bầu cử đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống. Nhưng ông cũng được hưởng lợi từ việc so sánh với người kế nhiệm Dân chủ của mình. Vị thế của Biden đã bị chao đảo sau vụ rút lui khỏi Afghanistan năm ngoái và 13 quân nhân hy sinh trong một cuộc khủng bố, cộng với đại dịch vẫn diễn ra và trì trệ trong việc thông qua luật ở Washington.

Shelley Kais, chủ tịch Đảng Cộng hoà tại Hạt Pima, Arizona, cho rằng việc Trump chỉ trích Biden đang “dẫn tới việc so sánh giữa hai vị này.” Quả thật, ý kiến của người dân về hai người khá tương đương nhau. Tỉ lệ ủng hộ Trump là khoản 43%, không mạnh lắm trong kiểu chính trị thường thấy, nhưng con số đó bằng với tỉ lệ người tán thành với Biden, theo khảo sát của FiveThirtyEight. “Nhân tố giúp Trump nhiều nhất hoá ra lại là Tổng thống Biden,” Randy Evans, một luật sư Georgia và là cựu đại sứ Hoa Kỳ tại Luxembourg dưới nhiệm kỳ Trump nói. “Biden đã có một năm tồi tệ, điều này đã kích thích người ủng hộ Trump hơn.” Đầu năm ngoái, số người Cộng hoà thích Trump có vẻ như đã bị xói mòn bởi vụ 6 tháng Một. Nhưng số liệu cho thấy bây giờ không còn thế nữa. Vào tháng Ba năm ngoái, 79% cử tri Cộng hoà và độc lập nhưng nghiêng về phía Cộng hoà cho rằng việc xét xử những người bạo loạn là điều cần thiết, theo khảo sát của Pew Research Center. Thế nhưng vào tháng Chín, con số này giảm còn 57% cộng thêm việc đa số cử tri Cộng hoà cho rằng cuộc bạo loạn đang được “chú ý quá đáng.” Góc nhìn của giới Cộng hoà về cuộc bạo loạn càng ngày càng khả quan hơn cho Trump. Một thăm dò của Đại học Quinnipac vào mùa thu năm ngoái cho thấy ⅔ đảng Cộng Hoà không coi sự kiện 6 tháng Một là cuộc tấn công chính quyền, và 77% cho rằng Trump không có (hoặc chỉ có ít) trách nhiệm trong cuộc bạo loạn. Một khảo sát mới đây của Politico/Morning Consult cũng cho thấy ngày càng nhiều người Cộng hoà cho rằng phía Dân chủ trong Quốc Hội phải chịu trách nhiệm cho vụ 6 tháng Một thay vì Trump. Trump không ngại ngần gì khi nhắc về ngày ấy. Tháng trước, ông thông báo: “Hãy nhớ rằng vụ bạo loạn thật sự diễn ra vào ngày 3 tháng 11 kìa (ngày bầu cử 2020), chứ những gì diễn ra ngày 6 tháng Một chỉ là một cuộc biểu tình không vũ trang chống lại đợt bầu cử gian lận kia thôi.”

Người dịch: Sam Tran

Biên tập: Derek