Điểm chung của các vụ xả súng hàng loạt ở Mỹ: có súng thật quá dễ dàng.

Translated from Washington Post's article What connects America’s mass shootings? Easy access to guns.


Vào chiều thứ Ba, một đàn ông cầm một khẩu súng ngắn đã bước vào nhiều spa ở tiểu bang Georgia và nổ súng. Hắn đã giết tám người - trong số đó có bảy phụ nữ, với sáu là người gốc Á.

By Helaine Olen, on 19-03-2021, 03:00:00

Vào chiều thứ Ba, một đàn ông cầm một khẩu súng ngắn đã bước vào nhiều spa ở tiểu bang Georgia và nổ súng. Hắn đã giết tám người - trong số đó có bảy phụ nữ, với sáu là người gốc Á. Chưa rõ động cơ của anh ta là gì, nhưng sự kiện này cho thấy tất cả các dấu hiệu của một tội ác thù ghét đối với cả người châu Á lẫn phụ nữ. Tuy nhiên, cách sự việc xảy ra thật quá thường tình. Phổ biến đến mức cách thức hầu như không được nhắc đến trong hầu hết các bài báo về vụ thảm sát này. Tay súng hẳn đã mua vũ khí cho mình vài giờ trước khi lên đường nổi cơn thịnh nộ. Hoa Kỳ là một xã hội bạo lực, và đã như thế từ khi những người châu Âu đầu tiên đặt chân lên bờ biển nơi này. Hàng triệu người Mỹ bản địa - chúng ta sẽ không bao giờ biết được con số thực sự - đã bị giết khi người châu Âu đô hộ lục địa này. Chế độ nô lệ kéo dài hơn 240 năm, một cách tàn bạo ghê rợn. Nhìn theo cách này, số người chết vì bạo lực súng đạn đang diễn ra chỉ là một phần khác trong lịch sử bạo lực của chúng ta. Nhưng đó là điều chúng ta có thể chấm dứt, nếu chúng ta chọn làm thế. Tỷ lệ giết người của chúng ta vượt xa bất kỳ quốc gia tiên tiến nào khác. Tại Hoa Kỳ, súng được lưu hành nhiều đến nỗi tính tỷ lệ thì mỗi người Mỹ thì có hơn một khẩu. Không có gì ngạc nhiên, cứ 10 người thì có 4 người nói rằng chúng ta có quen biết với một người đã từng bị bắn. Các quốc gia có thái độ nới lỏng đối với việc sở hữu súng sẽ hứng chịu nhiều bạo lực do súng hơn những quốc gia siết chặt quy định. Dù các vụ xả súng hàng loạt thu hút nhiều sự chú ý nhất, số người chết hàng ngày của chúng ta thật đáng kinh ngạc. Ngay cả khi các sự kiện gây tử vong hàng loạt giảm xuống vào năm 2020, có thể là do các lệnh giới nghiêm vì COVID-19, bạo lực súng đạn vẫn gia tăng đáng kể ở nhiều thành phố. Tỷ lệ giết người ở các thành phố lớn trên khắp Hoa Kỳ đã tăng hơn một phần ba vào năm ngoái, với nhiều thành phố có mức tăng đặc biệt đáng kinh ngạc: Các vụ giết người ở Chicago tăng hơn 50%, New York tăng 40%. Phần lớn sự gia tăng này là giết người bằng súng. Những người thiệt mạng bao gồm một người cha băng qua đường cùng con mình, một phụ nữ thiệt mạng trúng đạn lạc khi đang ở trong phòng ngủ của mình, và một số công nhân nhà máy bia ở Wisconsin. Chúng ta thương tiếc, chúng ta cảm thấy tức giận, chúng ta tự hỏi về động cơ và rồi nó lại xảy ra. Một lần nữa. Rồi một lần nữa. Chúng ta trải qua hết kinh hoàng này đến kinh hoàng khác nhưng chỉ có những thay đổi nhỏ nhoi. Năm 2018, sau vụ xả súng hàng loạt tại trường trung học Marjory Stoneman Douglas ở Parkland, Florida khiến 17 người - hầu như đều là thanh thiếu niên - thiệt mạng, hàng triệu học sinh đã tập hợp để kêu gọi việc kiểm soát súng. Nhưng rồi thì sao? Chưa đầy một tuần sau vụ thảm sát kinh hoàng ấy, cơ quan lập pháp Florida đã bỏ phiếu bác bỏ biện pháp cấm súng trường tấn công. Đa số người Mỹ muốn việc mua súng trở nên khó khăn hơn, nhưng điều này vẫn chưa thành hiện thực theo bất kỳ cách nào có giá trị. Luật yêu cầu kiểm tra lý lịch đã được Hạ viện thông qua vào tuần trước, nhưng không ai dám mong đợi nó làm được gì tại Thượng viện. Bất chấp vụ thảm sát kinh hoàng ở Georgia, dự luật này vẫn hầu như không được chú ý đến. (Mặt khác, ở New Zealand, khi một tay súng giết 51 người tại hai trung tâm Hồi giáo, quốc gia này đã cấm một số loại súng bán tự động trong vòng vài tuần. Hàng chục ngàn khẩu súng sau đó đã được giao cho chính quyền.) Điều này một phần là do chính phủ của chúng ta dường như bị kiểm soát bởi các nhóm lợi ích đặc biệt. Hiệp hội Súng trường Quốc gia, mặc dù bị bang New York cáo buộc là đã hậu thuẫn cho người phát ngôn Wayne LaPierre và mặc dù phải ra tòa phá sản, vẫn duy trì được quyền lực của mình. Nhưng cũng đúng là chúng ta không thực sự thống nhất về cách giải quyết vấn đề về súng. Trong khi hầu hết mọi người ủng hộ việc kiểm tra lý lịch và đồng ý rằng những người mắc bệnh tâm thần nên bị cấm sở hữu súng, các vấn đề khác lại dễ gây tranh cãi hơn. Một nửa số người Mỹ nói rằng họ không tin rằng việc hạn chế sở hữu súng sẽ làm giảm các vụ xả súng hàng loạt, một điều đi ngược lại với lẽ thường. Sự chia rẽ chính trị cũng đóng một vai trò nào đó: Nhiều đảng viên Dân chủ hơn đảng viên Cộng hòa muốn cấm hoàn toàn vũ khí sát thương. Tôi nghi rằng sự kết hợp giữa quá khứ đẫm máu của chúng ta và việc liên tục thờ ơ về việc sử dụng súng sẽ bắt tay khiến người Mỹ bị động khi đối mặt với bạo lực liên tục. Do đó, số người chết vì súng ở nước ta tiếp tục tăng. Tám nạn nhân ở Georgia - Soon Chung Park, Hyun Jung Grant, Suncha Kim, Yong Ae Yue, Delaina Ashley Yuan, Xiaojie Tan, Daoyou Feng và Paul Andre Michels - hiện đã được thêm vào danh sách đó. Và trừ khi chúng ta nghiêm túc về việc giải quyết cuộc khủng hoảng súng của mình, họ chưa phải là người cuối cùng đâu.


Người dịch: Khang Ton

Biên tập: Khanh Tran