Danh sách Tối cao Pháp viện của Trump đề cử có sặc mùi chính trị

Translated from NPR article Trump's Newest Supreme Court Shortlist Is Overtly More Political


Ba danh sách trước chỉ có một chính trị gia được dân cử, trong khi danh sách lần này bao gồm ba Thượng nghị sĩ kỳ cựu hét ra lửa của phe bảo thủ Đảng Cộng hòa. Họ là Tom Cotton của Arkansas, Ted Cruz từ Texas và Josh Hawley của Missouri.


Nina Totenberg, ngày 10 tháng 9, 2020

Tổng thống Trump nói về các đề cử thẩm phán ở Nhà trắng vào thứ Tư.

Evan Vucci/AP


Tổng thống Trump vừa công bố danh sách những người ông đề cử cho Tối cao Pháp viện. Bổn cũ soạn lại này đã làm phấn khởi phe bảo thủ trong cuộc vận động bầu cử năm 2016. Tuy nhiên, danh sách lần này rất khác biệt so với năm 2016 và 2017. Những viên chức liên quan đến vụ việc thừa nhận rằng danh sách lần này mang nhiều tính chính trị hơn. Ba danh sách trước chỉ có một chính trị gia được dân cử, trong khi danh sách lần này bao gồm ba Thượng nghị sĩ kỳ cựu hét ra lửa của phe bảo thủ Đảng Cộng hòa. Họ là Tom Cotton của Arkansas, Ted Cruz từ Texas và Josh Hawley của Missouri.

Cả ba ứng cử viên đều có tham vọng làm tổng thống và đã từng trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ trích khuynh hướng bảo thủ của Chánh án John Roberts. Thật vậy, Hawley đã tweet rằng ông không quan tâm đến việc được đề cử cho toà án.


“Tôi cảm kích Tổng thống đã tin tưởng và đề cử tôi vào danh sách. Nhưng như tôi đã nói với Tổng thống, dân Missouri đã chọn tôi để đấu tranh cho họ trong Thượng nghị viện và tôi không thích làm cho tòa án. Tôi chỉ muốn bảo vệ các nguyên tắc đã quy định từ trước đến giờ của hiến pháp." Danh sách này còn có một luật sư đứng đầu Nhà trắng cùng với 2 quan chức đứng đầu Bộ Tư pháp, một trong hai người đó là Tổng biện lý sự vụ Noel Francisco, người đã giúp chính phủ Trump trong những vụ kiện tại Tối cao Pháp viện. Cái tên đáng chú ý nhất trong danh sách đó là Paul Clement, nguyên Tổng biện lý sự vụ trong thời George W. Bush, và được coi là một trong những luật sư giỏi nhất tại Tối cao Pháp viện. Clement có nhiều ưu điểm: ông đã từng đại diện cho các nhóm bảo thủ và các tổ chức tôn giáo trong nhiều vụ kiện liên quan đến các vấn đề như quyền sở hữu súng, và hủy bỏ đạo luật Obamacare. Những Thẩm phán Liên bang trên danh sách này đều được Trump bổ nhiệm và có ra nhiều bản án không tốt với luật phá thai, quyền bỏ phiếu, quyền của cộng đồng LGBTQ, và quy định về môi trường và doanh nghiệp. Theo những nguồn tin có liên quan tới vụ việc, hội đồng luật sư Nhà trắng thường soạn ra danh sách này, nhưng Chánh Văn phòng của Nhà trắng, Mark Meadow đã “tích cực" tham gia, và thậm chí cả cố vấn và con rể của Tổng thống, Jared Kushner cũng nhúng tay vào, cùng với các Thượng nghị sĩ bảo thủ như Hawley. Hawley không thích Thẩm phán Phúc thẩm Neomi Rao vì vài bài viết của cô trước khi trở thành thẩm phán. Cho dù vậy, trong thời gian làm thẩm phán, Rao đã có vài quyết định ủng hộ Trump ở Toà án Cấp dưới. Trong một quyết định, cô cho ra rằng một tổng thống không thể bị điều tra bởi Quốc hội, trừ trường hợp bị điều tra luận tội. Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã bác bỏ quyết định đó với đại đa số phiếu. Sau khi bổ sung thêm 20 cái tên mới vào danh sách gồm 45 tên trước đó của mình, tổng thống Trump đã chỉ trích ông Joe Biden vì ông ấy không thể công bố một danh sách tương đương. Ông cũng cảnh báo về một tương lai mờ mịt nếu như ông Biden được đắc cử và có cơ hội chọn một hoặc nhiều thẩm phán Tối cao Pháp viện. Ông tuyên bố: “Các thẩm phán cấp tiến sẽ bãi bỏ Tu Chính án Thứ 2, bóp nghẹt những phát biểu chính trị và dùng tiền thuế của dân để tài trợ cho việc phá thai ở cuối thai kỳ.” Ông cho biết thêm rằng các thẩm phán Tối cao Pháp viện do ông Biden bổ nhiệm sẽ bãi bỏ cụm “dưới Thượng đế” khỏi Lời Tuyên thệ Trung thành (Pledge of Allegiance). Những khẳng định không được ủng hộ này của tổng thống Trump mâu thuẫn với nhiều quyết định của Tối cao Pháp viện. Ví dụ, vào năm 2004, toà án đã nhất trí bãi bỏ một vụ kiện về cụm “dưới Thượng đế” trong Lời Tuyên thệ Trung thành. Tại cuộc họp báo vào hôm thứ Tư, ông Trump đề nghị rằng vị tổng thống kế tiếp có thể bổ nhiệm đến hơn bốn thẩm phán. Trên thực tế, cả 5 thẩm phán tại vị đều có sức khoẻ tốt. Hai trong năm người được Trump bổ nhiệm là Neil Gorsuch (53 tuổi) và Brett Kavanaugh (55 tuổi) là những thẩm phán trẻ tuổi nhất. Bà Ruth Bader Ginsburg là thẩm phán duy nhất đang bị bệnh và cũng là đầu đàn của nhóm thẩm phán cấp tiến. Bà đang điều trị ung thư lần thứ năm, và đây là đợt ung thư thứ 2 trong vòng hai năm qua. Ông Mitch McConnell, lãnh đạo đảng Cộng hòa ở Thượng viện, tuyên bố dù cho bà Ginsburg có rời tòa trước bầu cử tổng thống, hay sau khi ông Trump thua cuộc nhưng trước khi ông Biden nhậm chức thì đảng Cộng hòa cũng sẽ có người thay thế bà ngay lập tức. Ông McConnell đã rất rõ ràng về ý định của đảng Cộng hòa, dù cho 4 năm trước ông từng từ chối không cho điều trần người được tổng thống Obama đề cử, thẩm phán Merrick Garland, để thay thế thẩm phán Antonin Scalia khi ông này đột ngột qua đời vào tháng Hai, 2016. Ông McConnell biện hộ cho việc ngăn chặn đề cử ông Garland vì cử tri được quyền bày tỏ nguyện vọng họ trong cuộc bầu cử tổng thống. Tuy nhiên, lãnh đạo đảng Cộng hòa lại không ủng hộ biện luận đó trong cuộc bầu cử năm nay. Dịch thuật: Ron Phan & Ha Vi Nguyen Biên tập: Paul Nguyễn