Cựu nhân viên tố Facebook ưu tiên lợi nhuận, phớt lờ tin rác, kích động thù hận

Translated from Reuters article Whistleblower says Facebook put profit before reining in hate speech

By David Shepardson and Diane Bartz, on 04-10-2021


Một cựu nhân viên Facebook vào Chủ nhật vừa rồi cáo buộc ông lớn công nghệ trong việc ưu tiên lợi nhuận trên cả việc xoá bỏ phát ngôn thù hận (hate speech) và thông tin sai lệch, và trình bày rằng thư ký của cô đã đệ ít nhất tám đơn kiện lên Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Hoa Kỳ (SEC).


Cô Frances Haugen, từng làm quản lý sản phẩm (Product Manager) cho bộ phận kiểm soát thông tin dân sự sai lệch của Facebook, xuất hiện trên chương trình “60 Minutes" của đài CBS vào Chủ Nhật vừa rồi. Cô cho hay mình là người đã cung cấp các tài liệu mở đường cho một cuộc điều tra của báo Wall Street Journal và một cuộc điều trần tại Thượng viện Hoa Kỳ về tác động tiêu cực của Instagram lên trẻ em gái vị thành niên.

Facebook đang hứng chịu nhiều chỉ trích sau khi tờ Wall Street Journal đăng loạt bài về thông tin và email nội bộ của Facebook, cho thấy công ty này góp phần vào việc phân cực chính trị trên mạng sau khi đổi thuật toán kiểm soát nội dung, không kiểm soát được nội dung chống vaccine và không làm gì ngay cả khi biết được hệ quả tiêu cực của Instagram lên sức khoẻ tâm thần của trẻ em gái.


Cô Haugen sẽ điều trần trước uỷ ban Thượng viện vào thứ Ba với nội dung “Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng" (Protecting Kids Online), đi sâu vào các nghiên cứu của công ty này về Instagram và tác động của chúng lên người dùng nhỏ tuổi.

“Có nhiều xung đột lợi ích giữa cái lợi cho công chúng và cái lợi cho Facebook.” Haugen nói, “Và Facebook từ lần này qua lần khác đã ưu tiên lợi ích của mình để thu về nhiều tiền hơn.”


Cô Haugen trước đây đã làm việc cho Google và Pinterest, nói rằng Facebook đang đánh lừa công chúng về kết quả công ty đạt được trong việc kiểm soát phát ngôn thù hận và thông tin sai lệch. Cô nói thêm chính Facebook là ứng dụng được dùng để tổ chức vụ bạo loạn tại Điện Capitol vào ngày 6 tháng Một, sau khi công ty loại bỏ dần nhiều hệ thống an toàn được hoạt động trong cuộc bầu cử Tổng thống.


Cô không tin rằng có ai ở Facebook có “ý đồ xấu,” nhưng cô cho hay công ty đã sai lầm trong mục tiêu của mình.

Facebook đưa ra một bản báo cáo chống lại cáo buộc của Haugen ngay sau cuộc phỏng vấn. “Chúng tôi đang đạt được nhiều bước tiến trong việc ngăn chặn tin sai lệch và nội dung xấu, độc," phát ngôn viên Lena Pietsch nói. “Nói rằng chúng tôi ủng hộ nội dung độc hại và không làm gì là sai sự thật.”


Trước cuộc phỏng vấn của 60 Minutes, phó Chủ tịch của Facebook về vấn đề toàn cầu Nick Clegg nói trên CNN rằng thật là “lố bịch" khi nghĩ rằng vụ tấn công 6 tháng Một diễn ra là do mạng xã hội.


Vào Chủ Nhật, luật sư của Haugen là John Tye, người sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Whistleblower Aid, đã xác nhận với tờ New York Times rằng một số tài liệu nội bộ đã được chia sẻ với Tổng Chưởng lý của một vài tiểu bang, trong đó có California, Vermont và Tennessee.


Tye nói rằng những đơn kiện này được đệ lên SEC với lý do rằng dưới tư cách là công ty đại chúng (publicly-traded company), Facebook có nghĩa vụ không được lừa dối nhà đầu tư, hay thậm chí là không được ngăn cản việc truy cập hồ sơ.


Các cáo buộc này so sánh nghiên cứu từ nội bộ Facebook và những thông cáo mà công ty đưa ra trước công chúng, theo chương trình 60 Minutes.

Tye nói thêm Haugen đã bàn bạc với các nhà lập pháp Châu Âu và dự kiến sẽ điều trần trước Nghị viện Anh vào tháng tới, với hy vọng quy định sẽ được siết chặt hơn.

Ông và Haugen cũng bày tỏ mong muốn được trò chuyện với các nhà lập pháp từ các nước Châu Á, vì thúc đẩy Haugen chính là nhiều vấn đề từ khu vực này ví dụ như bạo lực sắc tộc ở Myanmar.


Tổ chức Whistleblower Aid đang tự nguyện giúp đỡ Haugen cũng đã tổ chức một trang gây quỹ GoFundMe với mục tiêu 50 nghìn USD để chi trả cho các chi phí pháp lý.


Người dịch: Sam Tran

Biên tập: Derek Phan