Các nhà tỷ phú lên vũ trụ, hãy biết ý tứ đi

Translated from The Atlantic's article Space Billionaires, Please Read the Room

By Shannon Stirone, on 07-07-2021

Jeff Bezos và Richard Branson đang chọn một thời điểm tồi tệ để rời Trái Đất. Kính gửi các tỷ phú, không ai quan tâm người nào lên vũ trụ trước đâu. Sau khi Jeff Bezos, người giàu nhất thế giới, tuyên bố rằng ông sẽ tham gia vào chuyến bay có người đầu tiên của công ty vũ trụ của mình, Blue Origin, vào cuối tháng này, Richard Branson không chịu bị vượt mặt. Thế nên Branson, người chỉ giàu thứ 589 trên thế giới, đã gia nhập phi hành đoàn trên chuyến bay tiếp theo của Virgin Atlantic vào Chủ nhật, chín ngày trước khi Bezos lên vũ trụ. Tất cả điều này chỉ để lên “vũ trụ”. Branson chỉ rời khỏi mặt đất 50 dặm, độ cao mà quân đội Mỹ cho là điểm bắt đầu bước vào vũ trụ. Bezos lên cao hơn 12 dặm, và vượt qua đường Karman - ranh giới giữa bầu khí quyển và vũ trụ được thế giới công nhận - trong vỏn vẹn bốn phút. Phải chăng đây là thời điểm tệ nhất để hai người siêu giàu sở hữu tên lửa làm một chuyến đi ngắn tới vùng trời đen tối? Đặc biệt tại Mỹ, cuộc khủng hoảng khí hậu đang bắt đầu cảm giác như một cuộc khủng hoảng thực sự. Miền Tây nước Mỹ bước vào mùa cháy rừng với số lượng hạn hán và nhiệt độ cao lên mức kỷ lục. Tuần trước, quê nhà Seattle của Bezos chịu nắng nóng lên tới 108 độ F. Mùa mưa bão đã bắt đầu sớm với trận lũ 200 năm có một tàn phá miền bắc Mississippi. Mà không quên, vẫn còn đại dịch chưa hề kết thúc. Ai cũng muốn rời khỏi hành tinh này một lát, nhưng chỉ có giới tỷ phú mới có thể đi được. Rời khỏi Trái Đất lúc này không chỉ là hình ảnh xấu; nó gần giống một cảnh từ một bộ phim hành động hạng B kém cỏi. Thế giới đang bị ngập lụt và bốc cháy nhưng hai trong số những người giàu nhất quyết định… đua trên tên lửa cá nhân của họ để xem ai lên được vũ trụ vài ngày trước người còn lại. Nếu đây là bộ phim, hai người sẽ là Gordon Gekko và Hal 9000 - đều được yêu quý và bị ghét. Chẳng lẽ không trì hoãn kế hoạch này một chút đến khi mọi người trên thế giới không cần phải chờ đợi trong vô vọng cho thứ vaccine mà sẽ cứu họ khỏi con virus chết người à? Phải công nhận là hai tỷ phú này không hoàn toàn vô tâm. Những năm gần đây, Branson đã đề nghị thành lập một cổ tức về môi trường, trong khi Bezos đã hứa chi 10 tỷ USD cho các nỗ lực về khí hậu, mặc dù chúng ta không biết phần lớn số tiền sẽ đi đâu. Tuy nhiên, sau khi những gì mà nhân loại đã trải qua trong một năm rưỡi qua, tôi không thể không tự hỏi, họ đang nghĩ cái gì? (Tôi đã liên lạc với cả Blue Origin và Virgin Galactic để bình luận nhưng cả hai đều không trả lời. Branson đã nhấn mạnh rằng ông không cạnh tranh với Bezos). Và không chỉ có mỗi họ khiến cho sự phô trương này trở nên ghê tởm. Một vị tỷ phú khác, Elon Musk (người giàu thứ hai thế giới, nếu bạn vẫn theo dõi) có vẻ không thua kém trong việc đi vũ trụ và đang trong công cuộc phá huỷ bầu trời đêm với chùm vệ tinh khổng lồ của mình. Tuy Bezos và Branson chỉ ở trên vũ trụ - tôi nhấn mạnh, “vũ trụ”- trong chỉ vài phút, sự ra đi của họ lại là lời nhắc nhở về tất cả những thứ tầm thường mà họ có thể tránh khỏi nhưng chúng ta phải chịu đựng. Giới tỷ phú đã mua nhiều hòn đảo riêng, xây dựng nhiều boongke ngầm, và mổ LASIK để chuẩn bị không có kính nếu tận thế vì biến đổi khí hậu xảy ra. Họ không thể thực sự chạy trốn khỏi Trái Đất, và khả năng cao là sẽ không bao giờ được, nhưng họ có thể trốn tránh trách nhiệm giúp hành tinh này trở nên tốt hơn. Tuy nhiên, sau khi chuyến đi của họ rời bầu khí quyển, các tỷ phú vũ trụ vẫn sẽ phải quay lại đây và đối diện với thế giới. Khi họ được đưa lên bầu trời, họ sẽ livestream trải nghiệm của mình với một cơ thể không trọng lượng, nhìn ra đường cong của hành tinh tuyệt đẹp và mỏng manh, nơi tất cả chúng ta trở nên vô hình. Liệu rời khỏi Trái Đất có thay đổi họ? Đây là một trong những cảm giác chung mà các phi hành gia chia sẻ khi đặt chân lại lên mặt đất: Nhìn về Trái Đất từ trên cao đưa cho bạn một góc nhìn mới, đủ để thay đổi cái gì đó ở bên trong. “Điều mà thực sự khiến tôi bất ngờ là [Trái Đất] có vẻ mỏng manh,”nhà du hành vũ trụ trên tàu Apollo 11 Michael Collins kể lại. “Và lý do tại sao, thì tôi không biết. Đến ngày nay tôi vẫn không biết. Tôi có cảm giác nó bé nhỏ, nó sáng bóng, nó tuyệt đẹp, nó là nhà và nó mỏng manh.” Có thể chuyến đi ngắn này sẽ thực sự thay đổi hai nhà tỷ phú, nhưng tôi không mong chờ điều đó. Suy cho cùng, họ cũng chỉ lên “không gian” thôi.


Người dịch: Nghia Nguyen

Biên tập: Khang Ton