Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ kiện tiểu bang Georgia vì luật bầu cử

Translated from BBC's article US Justice Department sues Georgia over election laws


Mới đây, Bộ Tư Pháp thông báo sẽ kiện tiểu bang Georgia về luật bầu cử vừa được thông qua hồi tháng Ba năm nay ngay sau cuộc tổng tuyển cử năm 2020.


By BBC, Anthony Zurcher, on 25-06-2021, 13:30:00

Mới đây, Bộ Tư Pháp thông báo sẽ kiện tiểu bang Georgia về luật bầu cử vừa được thông qua hồi tháng Ba năm nay ngay sau cuộc tổng tuyển cử năm 2020. Bộ Trưởng Bộ Tư Pháp, Merrick Garland, nói rằng luật bầu cử mới của tiểu bang Georgia được “ban hành nhằm mục đích chối bỏ và hạn chế quyền bầu cử của người da đen tại Georgia.” Đảng nắm quyền tại Quốc Hội tiểu bang Georgia, đảng Cộng Hòa, cho rằng các điều luật mới mang nhiều tính hạn chế này sẽ chặt chẽ hóa các quy trình bầu cử. Ông Garland cũng cho ra lệnh truy tố những người đe dọa đến các nhân viên làm việc tại nơi bầu cử. Đây là biện pháp mạnh đầu tiên của chính quyền Biden đối với hàng loạt những luật thắt chặt bầu cử của nhiều tiểu bang Cộng Hòa. Thống đốc tiểu bang Georgia, Brian Kemp, lên tiếng rằng vụ kiện này “là dựa trên những lời nói dối và thông tin sai sự thật mà chính quyền Biden đã và đang đưa ra để phản đối” luật bầu cử của Georgia. Ngoại trưởng của Georgia, Brad Raffensperger tuyên bố trong một bản thông cáo là “Tôi sẽ đợi họ ở tòa án và sẽ thắng vụ kiện này.” Trong khi đó, Tổng Thống Biden ví luật bầu cử của Georgia là “một sự tấn công trắng trợn đến Hiến Pháp.” Biden, cùng với nhiều nhà hoạt động về quyền bầu cử, mạnh mẽ chỉ trích luật mới của Georgia như là một “Jim Crow của thế kỷ 21." Luật Jim Crow ép buộc sự phân biệt chủng tộc ở các tiểu bang miền Nam nước Mỹ vào thế kỷ 19 và 20. Vào một cuộc họp báo hôm thứ sáu, Trợ Lý Tư Pháp về quyền dân sự Kristen Clarke phát biểu “Bộ Tư Pháp sẽ không để yên cho các điều khoản bất hợp pháp nhắm vào quyền bầu cử của công dân Mỹ.” Vào cuộc bầu cử năm ngoái, ông Biden là ứng cử viên đầu tiên của đảng Dân Chủ giành chiến thắng tại Georgia kể từ sau Bill Clinton vào năm 1992. Chiến thắng này được cho là đến từ những lá phiếu bầu từ rất nhiều người Mỹ da đen. Đảng Dân Chủ lại tiếp tục giành chiến thắng bất ngờ trong kỳ bầu cử vào Thượng Nghị Viện tháng Một năm nay cũng nhờ sự ủng hộ của người da đen. Mặc dù không có chứng cứ rõ ràng và cụ thể về gian lận đại trà trong các cuộc bầu cử vừa qua, rất nhiều người ủng hộ và cả giới quan chức của đảng Cộng Hòa vẫn vin theo những lời vu khống của cựu Tổng Thống Donald Trump về gian lận. Tháng Ba vừa rồi, Georgia là tiểu bang thứ hai thông qua luật bầu cử mới nhằm hạn chế nhiều cách bỏ phiếu sau cuộc tổng tuyển cử năm 2020 dưới đại dịch Covid. Chú thích: Điều luật này đã gây ra nhiều sự phản đối và cả biểu tình trước tòa nhà quốc hội tiểu bang. Một số điều gây tranh cãi của dự luật đã bị bãi bỏ trước khi được thông qua. Một điều đáng chú ý là luật bầu cử mới yêu cầu phải có chứng minh thư để có thể bỏ phiếu qua thư. Luật cũ quy định chỉ cần có chữ ký là đủ. Luật mới cũng cấm việc phát nước và thức ăn, trong một khoảng cách nhất định, cho người xếp hàng đi bầu. Hơn nữa, luật mới hạn chế số lượng của các thùng bỏ phiếu cho những người bầu cử vắng mặt. Điều này đồng nghĩa với việc nhiều người sẽ không có thùng bỏ phiếu trong khu vực gần nhà họ và sẽ phải đi đến địa điểm khác xa hơn. Luật mới cũng giảm số ngày cho phép bầu cử sớm của tất cả các cuộc bầu cử “tái đấu.” Luật mới mở đường cho quốc hội tiểu bang Georgia có thêm quyền kiểm soát cho việc bỏ phiếu nếu như cuộc bầu cử có những nghi vấn. Đây được coi như là “xoa dịu” những lời chỉ trích của cựu Tổng Thống Trump. Việc thông qua dự luật này đã dấy lên một làn sóng phản đối, và một nhà lập pháp của đảng Dân Chủ đã bị còng tay và kéo ra khỏi tòa nhà Quốc Hội tiểu bang vì phản đối lúc dự luật được ký. Để phản đối luật mới, Liên Hội Bóng Chày Chuyên Nghiệp (MLB) đã di dời trận đấu chung kết bóng chày và cả mùa lựa chọn cầu thủ ra khỏi thành phố Atlanta, thủ phủ của Georgia. Công ty Coca-Cola và hãng hàng không Delta, có trụ sở chính tại Atlanta, cũng lên tiếng chỉ trích luật bầu cử mới này. Đảng Cộng Hòa tuyên bố rằng luật mới sẽ bảo đảm sự công bằng của việc bầu cử, chặt chẽ hóa các thủ tục bỏ phiếu và kiểm phiếu để người dân có thêm sự tin tưởng vào hệ thống bầu cử. Theo như một thống kê của hãng Reuter/Ipsos vào tháng Tư, hơn một nửa số người ủng hộ đảng Cộng Hòa vẫn tin rằng cựu Tổng Thống Donald Trump thua vào năm ngoái là vì gian lận. Rất nhiều tiểu bang Cộng Hòa, kể cả Texas và Florida, cũng đã đề cập hoặc thông qua những điều luật tương tự. Nhiều khả năng các trận chiến pháp lý sẻ xảy ra. Phân tích của Anthony Zurcher, phóng viên của đài BBC tại Bắc Châu Mỹ. Mặc dù nhiều tiểu bang đã ra các dự luật bầu cử mới sau năm 2020, Georgia là một trong số những tiểu bang đi tiên phong và luật của bang này là một trong số bị tranh cãi nhiều nhất. Thế nên, Bộ Tư Pháp quyết định nhắm vào Georgia trước tiên với cáo buộc là luật bầu cử mới đã vi phạm vào Quyền Bầu Cử của liên bang. Đây có thể sẽ dẫn đến một cuộc chiến pháp lý phức tạp kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Tùy theo thẩm phán mà Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ có hi vọng sẽ tạm hoãn thời gian thi hành luật cho tới khi các vụ kiện tụng được giải quyết xong. Đây có thể là một điều tốt cho đảng Dân Chủ trong những cuộc bầu cử ở thời gian tới vì dường như Georgia đang nghiên về phe Dân Chủ. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng của vụ kiện này chắn chắn nằm trong tay Pháp Viện Tối Cao. Trong quá khứ, một số thẩm phán đã có vẻ như muốn nới lỏng việc thi hành Quyền Bầu Cử của liên bang. Hơn nữa trong vài năm trở lại đây, Pháp Viện Tối Cao đã ngày càng nghiêng về phái cánh hữu. Nói chung thì cuộc chiến pháp lý này sẽ còn dài. Trong thời điểm này, những nỗ lực của đảng Dân Chủ nhằm cải cách hệ thống bầu cử toàn quốc không thu được kết quả khả quan thì vụ kiện Georgia như là một minh chứng rằng chính quyền Biden sẽ dùng nhiều cách để mở rộng quyền bầu cử liên bang.

Người dịch: Quynh Anh

Biên tập: Khanh Doan Nguyen